سرشته است امّا سرچشمهء پيدايش شرارت و طغيان گرى او به نفس أمّاره و هواى خاكى آن بر مىگردد و اين بر اساس آفرينش آدميان از خاك مخلوط به عناصر است و كالبد آدمى شالودهاى از مواد كاينات و حالات گوناگون زمين است .
مولاى متقيان على عليه السلام در وصف آفرينش آدم مىفرمايد :
ثُمَّ جَمَعَ سُبْحانَهُ مِنْ حَزْنِ الْأَرْضِ وَ سَهْلِها وَ عَذْبِها وَ سَبْخِها تُرْبَةً سَنَّها بِالْماءِ حَتَّى خَلَصَتْ وَ لاطَها بِالْبِلَّةِ حَتَّى لَزُبَتْ ، فَجَبَلَ مِنْها صُوَرةً ذاتَ احْناءٍ وَ وُصُولٍ ، وَ اعْضاءٍ وَ فُصُولٍ . اجْمَدَها حَتَّى اسْتَمْسَكْتَ وَ اصْلَدَها حَتَّى صَلْصَلَتْ لِوَقْتٍ مَعْدُومٍ وَ اجَلٍ مَعْلُومٍ . . . « 1 »
سپس خداوند سبحان از قسمتهاى سخت و نرم و شيرين و شور زمين خاكى را جمع كرد و بر آن آب پاشيد تا پاك و خالص شد ، آن گاه آن مادّهء خالص را با رطوبت آب به صورت گِل چسبنده درآورد ، سپس از آن گِل صورتى پديد آورد داراى جوانب گوناگون و پيوستگىها ، و اعضاى مختلفه و گسيختگىها . آن صورت را خشكاند تا خود را گرفت ، و محكم و نرم ساخت تا خشك و سفالين شد ، و او را تا زمان معيّن و وقت مقرر به حال خود گذاشت .
بر اين اساس دانشمندان و حكيمان طبيعت شناس در اين زمينه گفتهاند :
« خداوند ، جهان را بر پايهء دو عنصر گرمى و سردى آفريد . از گرمىها جهانِ عالى و از سردىها جهانِ دانى را برپا ساخت . در پى آن دو ، چهار عنصر آب ، آتش ، خاك و هوا را پديد آورد و نظام خلقت شكل گرفت .
در آسمانها فرشتگان و جن و شيطان كه همه از نور و آتش بودند قرار گرفتند و بر روى زمين كه طبيعت سرد داشت ، گياهان و حيوانات و آدمى را كه هر يك داراى
هامش
( 1 ) - نهج البلاغه : خطبهء 1 .