يك يا چند عنصرند به وجود آورد .
خداوند براى آفرينش موجودى كامل فرشتگان را مأمور كرد تا از هر گوشهء كرهء زمين مقدارى خاك به هم درآميزند و اين آميخته در مدت معلوم ( 40 روز ) را در معرض بارش باران و آفتاب قرار داد ، سپس كالبد آدم را خلق كرد كه تبلورى از عناصر مادى زمينى و آسمانى و معنوى لطيف روح الهى است . و بر اين ملاك مزاجها و طبايع در وجود آدمى جاى گرفت كه در بنيه و روحيهء او تأثير دارد .
بنابراين انسانهايى كه داراى طبيعت گرم و مزاج تندخو و رفتارى خشمناك از روى شهوت دارند ، به ويژه اگر نطفهء آنان بر مبناى قانون طبيعت و شريعت بسته نشده باشد ، در مسير باطل حركت مىكنند و نظام خالق و خلق را به زحمت مىاندازند و سرنوشت هستى را دگرگون مىسازند . »
خداوند منان دربارهء چنين موجودى مىفرمايد :
إِنَّ الْإِنسنَ خُلِقَ هَلُوعًا * إِذَا مَسَّهُ الشَّرُّ جَزُوعًا * وَ إِذَا مَسَّهُ الْخَيْرُ مَنُوعًا » « 1 »
همانا انسان حريص و بىتاب آفريده شده است ؛ * چون آسيبى به او رسد ، بىتاب است ، * و هنگامى كه خير و خوشى [ و مال و رفاهى ] به او رسد ، بسيار بخيل و بازدارنده است .
به هر حال شر و بدى در نهاد آدمى نهفته است . اگر انسان بر آن چيره شود در نهان مىماند و گرنه آشكار مىشود .
حضرت على عليه السلام با اشاره به اين نكته مىفرمايد :
نفس آدمى بر بىادبى سرشته شده و بنده مأمور است كه آداب خوب را كسب كند ، نفس به طور طبيعى در ميدان مىتازد و بنده مىكوشد خواهشهاى بد او
هامش
( 1 ) - معارج ( 70 ) : 19 - 21 .