1 - گذشت نسبت به كسى كه به شما ستم روا داشته است .
2 - ارتباط با كسى كه پيوند خويش را با تو بريده است .
3 - بردبارى با كسى كه رفتار جاهلانه داشته است .
بر پايهء اين بيان حضرت ، عشق ورزيدن ، نسبتى بين آفريدگار و بندگان خداست و شالودهء دين هم همين عشق و محبت خالص ، نسبت به خدا و اولياى خدا و همه ظهورات حق است . در ميان مردم معروف است كه هميشه گنجينه در ويرانهها يافت مىشود . بر اين پايه ، مؤمن در راه وصال دوست تا از هواهاى نفسانى و خودبينى خراب و فانى نشود ، به بقاى كريمانه حق آباد نمىشود .
كسى كه مىخواهد در سفر معنوى به درياى كرامتهاى الهى برسد ، نيازمند عزمى محكم و نيتى جدّى و خالص است . اتصال كامل در صورت بريدن از غير است . اگر در ميان راه تنزّلى كند و به بيگانه اندكى چشمداشت پيدا كند چنان سقوط مىنمايد كه از نظر پروردگار مىافتد ؛ چرا كه به هر اندازه انسان به سوى حق اوج بگيرد ، سقوط او به درّهء نيستى شديدتر خواهد بود . پس با كنترل شديد نفس مىتوان از شك و ترديد در راه سفر معنوى از سير قهقرايى و عقبگرد جلوگيرى نمود .
امام على عليه السلام يك چشمه از راهيابى به درياى كرامت را به ما نشان داده و مىفرمايد :
وَ اعْلَمُوا انَّهُ مَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً مِنَ الْفِتَنِ ، وَ نُوراً مِنَ الظُّلَمِ ، وَ يُخَلِّدُهُ فِيما اشْتَهَتْ نَفْسُهُ ، وَ يُنْزِلْهُ مَنْزِلَ الْكَرَامَةِ عِنْدَهُ فِى دارٍ اصْطَنَعَها لِنَفْسِهِ ، ظِلُّها عَرْشُهُ ، وَ نُورُها بَهْجَتُهُ ، وَ زُوَّارُها مَلائِكَتُهُ ، وَ رُفَقاؤُها رُسُلُهُ . « 1 »
هامش
( 1 ) - نهج البلاغه : خطبهء 182 .