خداوند بزرگ علمش به ملك و ملكوت علم احاطى است و به كليات و جزئيات و به ظاهر و باطن هستى اشراف كامل دارد .
وجود مقدس او از ريز و درشت پروندهء ما با اطلاع است و علل گناه و معصيت و جاى گناه و عصيان و مقدار خطا و اشتباه ما را مىداند .
او به حال و احوال ما آگاه است و از پشيمانى قلبى ما باخبر است و علم به اندوه و حسرت ما نسبت به گناه دارد و راستى و دروغ توبهء ما را مطّلع است و رحمت واسعهاش هم چنان كه تمام آفرينش را فراگرفته ، توبهء تائب را نيز در وسعت خود جاى مىدهد و از ذنوب بندگانش درمىگذرد و اشتباه كاران بدبخت و مستمندان دردمند را مورد عفو و بخشش و رحمت و رأفت قرار مىدهد .
فرمان به حقّ انبيا و رسل عليهم السلام اين بوده است كه : همه گناهكاران و رميدگان از درگاه ما را بخوانيد و احسان و فضل و جود و كرم و رحمت ما را بازگو نماييد ، تا ايشان به درگاه ما آيند ، چنان كه به داود عليه السلام فرمود :
بَشِّرِ الْمُذْنِبينَ وَ أنْذِرِ الصِّدّيقينَ . « 1 »
گناهكاران را بشارت ده و صديقان را بترسان ، تا گناهكاران نوميد نگردند و صديقان ايمن نشوند .
رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود :
اللّهُ ارْحَمُ بِعَبْدِهِ الْمُؤْمِنِ مِنَ الْوالِدَةِ الشَّفيقَةِ بِوَلَدِها . « 2 »
خداوند بر بندهء مؤمن خود ، از مادر مشفق و مهربان ، رحيمتر و مهربانتر است .
مسئله بسيار باعظمت رحمت واسعهء حق در شرح دعاى سى و يكم دربارهء توبه
هامش
( 1 ) - الكافى : 2 / 314 ، حديث 8 ؛ وسائل الشيعة : 1 / 99 ، باب 23 ، حديث 236 .
( 2 ) - روضة الواعظين : 2 / 503 ؛ مشكاة الأنوار : 118 .