مىدهيد .
بيان اين اوصاف خاص : حافظين ، كرام ، كاتبين ، يعلمون . . . در آن حدّ و براى آن است كه انسان دچار غرور و غفلت نشود و مراقب انديشهها و اعمال خود باشد .
وصف كرام در بين اين اوصاف ، انسان گناهكار را اميدوار مىنمايد ؛ زيرا اين فرشتگان حافظ و كاتب چون كرام و نمايندهء ربّ كريماند از ثبت و ابقاى گناه تا مىتوانند چشم مىپوشند و اعمال و نيّات خير و مؤثّر در كمال را اگرچه اندك باشد ثبت و نگهدارى مىكنند و آن را مىافزايند و از اين طريق انسان را در مسير كرامت و تكامل كه قانون اصيل عالم است پيش مىبرند .
آنچه در روايات معصومين در اوصاف اين فرشتگان آمده مطابق همين حقيقت است .
كلام شيخ صدوق دربارهء فرشتگان
خلاصهء اين روايات را شيخ صدوق رحمه الله چنين بيان كرده است :
« هيچ بندهاى نيست مگر آن كه بر او دو فرشته گماشته شده است كه همهء اعمال او را مىنويسند . كسى كه قصد كار نيكى نمايد و آن را انجام ندهد ، برايش يك حسنه مىنويسند و اگر انجام دهد ده حسنه مىنويسند . او اگر قصد سيّئه نمايد آن را نمىنويسند تا آن كه انجام دهد و چون انجام داد تا هفت ساعت از نوشتن آن خوددارى مىكنند ، تا اگر توبه كرد نمىنويسند و اگر توبه نكرد يك سيّئه مىنويسند . « 1 » اين فرشتهها هر عمل كوچك و بزرگ تا دميدن در خاكستر را مىنويسند ؛ تا مرد مسلمان ساكت است « محسن » نوشته مىشود و چون سخن گفت « محسن » يا « مُسىء » شمرده مىشود .
هامش
( 1 ) - الاعتقادات ، شيخ صدوق : 68 .