مىشوند .
مراقبان انسان در كلام امام على عليه السلام
اميرالمؤمنين عليه السلام منشأ و محلّ و رستنگاه اين مراقبان و نگهبانان را ، در نفس و همهء جوارح انسان نشان داده است :
« بدانيد بندگان خدا كه بر شما مراقبانى ( رَصَداً ) از نفوس شما و جاسوسانى ( عُيُوناً ) از جوارح شما و نگهبانان راستينى ( حُفّاظَ صِدْقٍ ) هست كه پيوسته اعمال شما و شمارهء نفسهاى شما را نگه مىدارند .
نه تاريكى شب ديجور شما را از چشم آنان پوشيده مىدارد و نه درهاى سخت و بسته از نفوذ آنها شما را دربرمىگيرد . » « 1 » از اين بيان اميرالمؤمنين عليه السلام معلوم مىشود كه اين نگهبانان از اعماق نفس و جوارح انسان كه مراكز انديشه و عملاند رستهاند ، بنابراين صفحات ثبت و ضبط آنها بايد نخست ، نفس انسان و جوارح باشد .
وَ كُلَّ إنْسانٍ الْزَمْناهُ طائِرَهُ فى عُنُقِهِ وَ نُخْرِجُ لَهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ كِتاباً يَلْقيهُ مَنْشوراً * اقْرَأْ كِتابَكَ كَفى بِنَفْسِكَ الْيَوْمَ عَلَيْكَ حَسيباً » « 2 »
و عمل هر انسانى را براى هميشه ملازم او نمودهايم ، و روز قيامت نوشتهاى را [ كه كتاب عمل اوست ] براى او بيرون مىآوريم كه آن را پيش رويش گشوده مىبيند . [ به او مىگويند : ] كتاب خود را بخوان ، كافى است كه امروز خودت بر خود حسابگر باشى .
از اين آيه نيز معلوم مىشودكه نامهء اعمال و نويسندگان آن در وجود و با خود
هامش
( 1 ) - نهج البلاغه : خطبهء 156 .
( 2 ) - اسراء ( 17 ) : 13 - 14 .