عظيم كه به وى داده و بار مسؤوليت سنگينى كه بر دوشش نهاده سخت گرفتار است ، شدايد از همه سو او را در ميان گرفته و سر و كارش با مردمى است كه شديدترين اقوام جهان در كفر و نفاقند ، جمود و تعصّب آنها در پرستش خدايانى كه خود از سنگ و چوب و خرما ساخته و مىسازند بىنهايت است ، اخلاقشان فاسد و اعمالشان زشت است ، سنگدل و سفّاك و نادان و در منجلاب فساد فرو رفتهاند ، هر چه در رهايى آنها مىكوشد به نتيجهء مطلوب نمىرسد ، سينهاش تنگ مىشود ، سرگردان و پريشان مىگردد ، با لطف و عنايت و رحمت و رأفتش ، پيامبر محبوبش را مورد محبت خاص قرار مىدهد ، دلش را روشن و سينهاش را فراخ مىسازد ، بيشتر از ديگر پيامبرانِ مصمّم ، به وى عزمى آهنين و همّتى بلند و شكيبايى و بردبارى مرحمت مىنمايد .
راه نفوذ و چارهء كار را به او نشان مىدهد ، نيكوترين وسيلهء نجات بشر را در اختيارش مىگذارد و با نزول وحى ، وى را تقويت مىكند و دلدارى مىدهد و تفقّد و خبرگيرى و دلجويى مىنمايد و پريشانى او را بر طرف مىفرمايد .
چنان عظمت روح و قوّت قلب و ظرفيتى شگفت به او مىبخشد كه حوادث روزگار هر چند بزرگ باشد درياى وجودش را طوفانى نمىسازد و آن كوه وقار را متزلزل نمىكند . در همهء احوال قلبش قوى و انديشهاش استوار و خاطرش مطمئن و اعتمادش به تأييد و يارى پروردگارش كامل است و علم قطعى و يقينى دارد به اين كه آن كس كه او را فرستاده است ياريش خواهد كرد و دشمنش را پيروزى نخواهد داد . » « 1 » الَمْ نَشْرَحْ لَكَ صَدْرَكَ » « 2 »
آيا سينهات را [ به نورى از سوى خود ] گشاده نكرديم ؟
هامش
( 1 ) - تفسير نوين : 232 .
( 2 ) - انشراح ( 94 ) : 1 .