الْعِلْمُ يَهْتِفُ بِالْعَمَلِ ، فَإنْ أجابَهُ وَإلَّا ارْتَحَلَ عَنْهُ . « 1 »
دانش و معرفت به سوى عمل فرياد مىزند ، اگر اجابت كند به آثار معرفت مىرسد ، ورنه چراغ معرفت به خاموشى مىگرايد .
حضرت صادق عليه السلام فرمود :
لا يَقْبَلُ اللّهُ عَمَلًا إلّابِمَعْرِفَةٍ ، وَ لا مَعْرِفَةَ إلّابِعَمَلٍ . فَمَنْ عَرَفَ دَلَّتْهُ الْمَعْرِفَةُ عَلَى الْعَمَلِ ، وَمَنْ لَمْيَعْمَلْ فَلا مَعْرِفَةَ لَهُ ، ألا إنَّ الْإيمانَ بَعْضُهُ مِنْ بَعْضٍ . « 2 »
خداوند عملى را بدون معرفت نمىپذيرد ، و معرفت جز با عمل پا بر جا نمىماند . معرفت راهنماى به سوى عمل است ، بى عمل بىمعرفت است .
بدانيد قسمتى از ايمان مكمّل قسمت ديگر است .
همچنانكه در سفر صورى كسى كه راه را نداند به مقصد نمىرسد ، همچنين در سفر معنوى كسى كه بصيرت در عمل ندارد به مقصد نمىرسد :
امام صادق عليه السلام فرمود :
الْعامِلُ عَلى غَيْرِ بَصيرَةٍ كَالسّائِرِ عَلى غَيْرِ الطَّريقِ لا تَزيدُهُ سُرْعَةُ السَّيْرِ إلّابُعْداً . « 3 »
آن كه بدون بصيرت و شناخت حركت مىكند ، مانند مسافرى است كه بيراهه مىرود ؛ سرعت سيرش جز دورى از مقصد برايش نمىآورد .
بيا اى رِند عالم سوزِ بى باك * به عصيان پردهء عصمت مكن چاك
سر از شرم گنه در جيب خود كن * حيا را پرده پوش عيب خود كن
كسى كاواز حيا خون ازجبين ريخت * كم آبروى خود را بر زمين ريخت
هامش
( 1 ) - بحار الأنوار : 2 / 33 ، باب 9 ، حديث 29 ؛ عوالى اللآلى : 4 / 66 ، حديث 26 .
( 2 ) - الكافى : 1 / 44 ، حديث 2 ؛ المحاسن : 1 / 198 ، باب 2 ، حديث 25 .
( 3 ) - بحار الأنوار : 75 / 244 ، باب 23 ؛ وسائل الشيعة : 27 / 24 ، باب 4 ، حديث 33110 .