كه شما را از راه او پراكنده مىكند .
و اين كمالات مترتّب است بعضى بر بعضى ؛ تا كمال متقدّم طى نشود به متأخّر منتقل نتوان شد ، چنان كه در سفر صورى تا قطعه مسافت متقدمه طى نشود به متأخّر نتوان راه يافت . و منازل اين سفر ، صفات حميده و اخلاق پسنديده است كه احوال و مقامات روح است ، از هر يك به ديگرى كه فوق آن است منتقل مىشود به تدريج .
منزل اوّل يقظه است كه آگاهى است ، و منزل آخر توحيد است كه مقصد اقصى است از اين سفر . و مسير اين سفر ، جدّ تمام و جهد بليغ نمودن و همّت گماشتن است در قطع اين منازل به مجاهده و رياضت نفس به حمل أعباى تكاليف شرعيه ، از فرائض و سنن و آداب و مراقبه و محاسبهء نفس آناً فاناً و لحظةً فلحظةً ، هموم را واحد گردانيدن ، و منقطع شدن به حق سبحانه و تعالى :
وَ اذْكُرِ اسْمَ رَبّكَ وَتَبَتَّلْ إلَيْهِ تَبْتيلًا » « 1 »
نام پروردگارت را [ به زبان حال و قال ] ياد كن [ و از غير او قطع اميد نما ] و فقط دل بر او بند .
وَالَّذينَ جاهَدُوا فينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا » « 2 »
و كسانى كه براى [ به دست آوردن خشنودى ] ما [ با جان و مال ] كوشيدند ، بىترديد آنان را به راههاى خود [ راه رشد ، سعادت ، كمال ، كرامت ، بهشت و مقام قرب ] راهنمايى مىكنيم .
و زاد اين سفر تقواست .
وَتَزَوَّدُوا فَإنَّ خَيْرَ الزّادِ التَّقْوى » « 3 »
هامش
( 1 ) - مزّمّل ( 73 ) : 8 .
( 2 ) - عنكبوت ( 29 ) : 69 .
( 3 ) - بقره ( 2 ) : 197 .