و به نفع خود توشه برگيريد كه بهترين توشه ، پرهيزكارى است .
و تقوا عبارت است از قيام نمودن به آنچه شارع امر به آن فرموده است ، و پرهيز كردن از آنچه نهى از آن كرده ، از روى بصيرت ، تا دل به نور شرع و صيقل تكاليف آن مستعدّ فيضان معرفت شود از حقّ و عزّوجلّ :
وَاتَّقُوا اللّهَ وَيُعَلِّمُكُمُ اللّهُ » « 1 »
و از خدا پروا كنيد و خدا [ احكامش را ] به شما مىآموزد .
و همچنانكه مسافر صورى تا قوّت بدن از زاد حاصل نكند قطع راه نتواند كرد ، همچنين مسافر معنوى تا به تقوا و طهارت شرعيّه ظاهراً و باطناً قيام ننمايد و روح را تقويت به آن نكند ، علوم و معارف و اخلاق حميده كه بر تقوا مترتّب مىشود و تقوا از آن حاصل مىشود ، بر او فايض نمىگردد . و مَثَل اين مَثَل كسى است كه در شب تار چراغى در دست داشته باشد و به نور آن راهى را مىبيند و مىرود ، هر يك گام كه بر مىدارد قطعهاى از آن راه روشن مىشود و بر آن مىرود ، و تا گام برندارد و نرود روشن نشود ، و تا روشن نشود نتواند رفت . آن ديدن به منزلهء معرفت است ، و آن رفتن به منزلهء عمل و تقوا .
حضرت باقر عليه السلام فرمود :
مَنْ عَمِلَ بِما عَلِمَ أوْرَثَهُ اللّهُ عِلْمَ ما لَمْ يَعْلَمْ . « 2 »
هر كس به آنچه از واقعيتهاى دينى كه مىداند عمل كند ، خداوند آنچه را نمىداند به او مىآموزد .
پيامبر گرامى اسلام صلى الله عليه و آله فرمود :
هامش
( 1 ) - بقره ( 2 ) : 282 .
( 2 ) - بحار الأنوار : 89 / 172 ؛ الخرائج و الجرائح : 3 / 1058 .