مؤمنان نخستين ، با چه مشكلاتى روبه رو بودند ، چگونه آنها را شكنجه و آزار مىدادند و ناسزا مىگفتند ، متهم مىكردند ، به زنجير مىكشيدند و نابود مىنمودند ، ولى با اين همه گروهى با ارادهء آهنين و عشق سوزان و عزم راسخ و ايمان عميق در اين راه گام گذاردند و به استقبال انواع خطرها رفتند . در اين ميان سهم مهاجران نخستين از همهء بيشتر بود و به دنبال آنها انصار نخستين يعنى آنهايى كه با آغوش باز از پيامبر به مدينه دعوت كردند و ياران مهاجر او را همچون برادران خويش مسكن دادند و از آنها با تمام وجود خود دفاع كردند و حتى بر خويشتن نيز مقدم داشتند .
ولى با اين حال آن چنان كه روش هميشگى او است ، سهم ديگران را نيز ناديده نگرفته است و به عنوان تابعين به احسان از تمام گروههايى كه در عصر پيامبر يا زمانهاى بعد به اسلام پيوستند ، هجرت كردند ، و يا مهاجران را پناه دادند و حمايت نمودند ياد مىكند ، و براى همه اجر و پاداشهاى بزرگى را نويد مىدهد .
تبعيت به احسان از نظر علامه طباطبايى
و علامه طباطبايى در تفسير خود به نكتهاى قابل توجه اشاره مىفرمايد :
« و اما صنف سوم يعنى الذين اتبعوهم باحسان در اين صنف نيز قيدى آورده كه نكتهاى را افاده مىكند و آن قيد باحسان است .
مقدمه : بايد دانست كه در زبان عرب براى حرف « با » چند معنا است ، گاهى به معناى « فى » به كار مىرود و گاهى معناى سببيت را مىرساند ، و گاهى مصاحبت را .
در جملهء مورد بحث نمىتواند به معناى « فى » بوده تا معناى جمله اين باشد . و « كسانى كه سابقين اولين را در احسان متابعت كردهاند » چون مىدانيم ، منظور آيه چنين مىشود : « و كسانى كه سابقين اولين را به خاطر احسان پيروى كردهاند » چون اگر به اين معنا باشد و همچنين اگر به معناى « فى » بود كلمهء احسان را با الف و لام مىآورد و مىفرمود : « بالاحسان » و ليكن كلمه نامبرده را بدون الف و لام آورده ، و از