دنيايى اوست و وقتى به آن زندگى مىرسد كه استعدادش كامل و رسيده شده باشد . اين تماميّت استعداد به وسيلهء آراستگى به دين و دخول در زمرهء اولياى صالحين ، دست مىدهد .
آيهء شريفهء سوره انفال اشاره به همان استعداد نموده و مىفرمايد :
عمل كردن به آن دستورهايى كه دعوت حقه اسلامى ، بشر را به آن مىخواند .
انسان را براى درك آن زندگى حقيقى مستعد مىسازد همچنان كه اين زندگى حقيقى هم منشأ و منبع اسلام است . علم نافع و عمل صالح از آن زندگى سرچشمه مىگيرد .
اين دعوت مطلق است و از اين كه شامل مجموع دعوتهاى رسول خدا صلى الله عليه و آله كه مايهء زنده شدن دلهاست و يا دستهاى از دعوتهايش كه طبيعت احياء را دارد بشود ، هيچ ابائى نداشته و همچنين شامل نتايج دعوت او كه عبارت است از انواع زندگىهاى سعيد حقيقى مانند زندگى اخروى در جوار خدا نيز مىشود .
هر چند برخى در دعوت مورد شأن نزول آيه گفتهاند كه :
آيهء حيات را در حكم جهاد مىداند كه جهاد مايهء احياى امر شما و عزت دين شماست .
يا برخى ديگر گفتهاند : ايمان و حق مايهء حيات دل و كفر و باطل باعث مرده شدن دل است .
يا عدّهاى شما را به قرآن و علم دين مىخوانند و دليل آوردهاند به اين كه علم مايهء حيات و جهل در حقيقت مردن است و قرآن هم نور و هم حيات و هم علم است .
يا عدهاى گفتهاند : وقتى شما را مىخوانند به بهشت يعنى بهشت ، زندگى دائمى و نعمت باقى و زوالناپذير است . » « 1 »
هامش
( 1 ) - ترجمهء تفسير الميزان : 9 / 52 - 57 ، ذيل آيهء 24 سورهء انفال .