الَّذينَ يَحْمِلُونَ الْعَرْشَ وَمَنْ حَوْلَهُ » « 1 »
فرشتگانى كه عرش را حمل مىكنند و آنان كه پيرامون آن هستند .
وَ يَحْمِلُ عَرْشَ رَبِّكَ فَوْقَهُمْ يَوْمَئذٍ ثَمانِيَةٌ » « 2 »
و در آن روز هشت فرشته ، عرش پروردگارت را بر فراز همه آنها حمل مىكنند .
وَ تَرَى الْمَلائِكَةَ حافّينَ مِنْ حَوْلِ الْعَرْشِ » « 3 »
و فرشتگان را مىبينى كه پيرامون عرش حلقه زدهاند .
نيز دلالت بر اين معنا دارند ؛ چه از ظاهر اين آيات بر مىآيد كه عرش حقيقتى است از حقايق خارجى .
معنائى را كه ما براى كلمهء عرش در آيهء :
ثُمَّ اسْتَوى عَلَى الْعَرْشِ » « 4 »
آن گاه بر تخت فرمانروايى [ و حكومت بر آفرينش ] چيره و مسلط شد .
كرده و گفتيم : اين كلمه به معناى مقامى است موجود كه جميع سرنخهاى حوادث و امور در آن متراكم و جمع است از آيهء :
ثُمَّ اسْتَوى عَلَى الْعَرْشِ يُدَبِّرُ الْأمْرَ ما مِنْ شَفيعٍ إلّامِنْ بَعْدِ إذْنِهِ » « 5 »
به خوبى استفاده مىشود ، چه اين آيه استواى بر عرش را به تدبير امور تفسير نموده و از وجود چنين صفتى براى خداى تعالى خبر مىدهد ، و چون اين آيه در
هامش
( 1 ) - غافر ( 40 ) : 7 .
( 2 ) - حاقّه ( 69 ) : 17 .
( 3 ) - زمر ( 39 ) : 75 .
( 4 ) - رعد ( 13 ) : 2 .
( 5 ) - يونس ( 10 ) : 3 .