تشكيل مىشود :
1 - كاسهء گل ، از برگهاى سبزى تشكيل شده و وظيفهء آن پوشانيدن سطح غنچهها و پس از آن حفظ گلبرگها و جام گل است .
2 - جام گل ، يعنى همان برگهاى اصلى گل كه غالباً به رنگهاى گوناگون ، وتعداد و طرز قرار گرفتن آنها در گلها مختلف مىباشد . دقّت و لطافت و رنگآميزىهاى عجيب و حيرت آورى كه در طرح و ساختمان گلبرگها به كار رفته هر بينندهاى را بى اختيار وادار به تحسين مىكند .
3 - نافهء گل ، اگر در ميان گلها دقّت كرده باشيد ميلهها و پرچمهاى ظريفى در وسط آن ديده مىشود كه آنها را نافه مىنامند و تعداد آنها در گلها مختلف است و در عين حال حساب مخصوصى دارد .
در بالاى اين ميلهها برآمدگى كوچك و زرد رنگى است كه آن را « بساك » مىگويند . در ميان بساك ، كيسهء بسيار كوچكى است كه چهار حفره دارد و در ميان آنها دانههاى گرده قرار گرفته است .
دانههاى گرده ، دانههاى بسيار ريز ميكروسكپى هستند كه در عمل شباهت تامّى با نطفهء حيوانات نر دارند . پس از برقرارى عمل لقاح بين آن و قسمتهاى مادّه ، تخم گل درست مىشود . دانههاى گرده با آن كوچكى به نوبهء خود داراى ساختمان تو بر تو و نازك كارىهاى شگفت آورى مىباشند . در ميان آنها مقدار زيادى موادّ پرتوپلاسمى وموادّ چربى ، قندى ، نشاستهاى و ازتى مىباشد و در وسط آنها دو هسته كه يكى كوچكتر و ديگرى بزرگتر است وجود دارد ، بزرگتر را هستهء روينده و كوچكتر را هستهء زاينده مىنامند كه وظيفهء مهمّ اين دو را به زودى خواهيد دانست .
4 - مادگى ، همان قسمتى است كه روى محور گل قرار گرفته و در ناحيهء فوقانى آن برآمدگى مخصوصى به نام كلاله است و سطح آن را مادّهء لزج و چسبناكى پوشانيده ، كار اين مادّهء چسبنده نگاهدارى و جذب دانههاى نر و كمك به روياندن
تفسير و شرح صحيفه سجاديه (فارسى) — صفحة 380
مساهمون: شيخ حسين انصاريان
ص٣٨٠