[ « 1 » الْحَمْدُلِلَّهِ ]
سپاس مخصوص خداست .
حقيقت حمد ، مدح ، شكر
حمد ، ستايش نمودن در برابر صفات نيك اختيارى است . مدح ، ستودن در برابر صفات نيك اختيارى و غير اختيارى است . شكر ، سپاس در برابر نعمتهايى است كه از منعم به ما رسيده باشد .
با توجه به فرقى كه بين حمد و مدح و شكر است و با عنايت به الف و لامى كه متّصل به كلمهء حمد است ، به اين معنا واقف مىگرديم كه تمام ستايشها مخصوص به آن وجود مقدّسى است كه با اراده و اختيار ، خالق تمام موجودات و زيبا آفرين و رشد دهندهء تمام عناصر هستى و هدايت كنندهء آنان به مطلوب و مقصود است و هر جا نسبت به هر كسى به خاطر ذات يا صفات يا افعال نيك اختياريش ستايش واقع شود ، برگشت آن ستايش به حضرت حقّ است ، چرا كه هر ذات نيكى و هر صفت زيبايى و هر فعل جميلى قطرهاى از آن بحر و جلوهاى از آن منبع و نور پرفروغى از آن كانون است .
در حقيقت با گفتن الحمدللَّه كه سرچشمهء اين كلمه ، معرفت حامد و قلب پاك و نورانى اوست - خدا را بر ذات و صفات و افعالش ستايش مىكنند .
الحمدللَّه جملهء پر نورى است كه در دنيا كه زندگى اول است بر زبان عاشقان جارى است و در آخرت كه زندگى دوم وابدى است نيز بر زبان اهل بهشت جهت