تاريخ نيروى دريايى اسلام در مصر و شام (فارسى) — صفحة 59

احمد بن طولون نسبت به تشكيل نيروى دريايى اى كه براى دفاع از سواحل مصر در برابر حمله لشكر موفّق باللّه عبّاسى ، ابواحمد طلحه ، برادر معتضد خليفه عبّاسى كه سپاه خود را به فرماندهى « موسى بن بغا » به هدف بر كنار كردن ابن طولون به مصر فرستاده بود ، اهتمام خاصّى از خود نشان داد ، به علاوه ابن طولون هدفش از به كار گيرى اين ناوگان جنگى ، دفع خطر حملات دريايى بيزانسيها بود كه متوجّه سواحل مصر و شام مى شد . هنگامى كه خبر حركت موسى بن بغا به سوى « رقّه » و تصميم بر اندازى حكومت ابن طولون به وى رسيد ناگزير براى دفاع از مصر به دو راه متوسّل شد : نخست ، ساختن قلعه اى در جزيرهء « روضه » به عنوان دژى براى حفظ مال و عيالش كه ساختمان آن در سال 263 به پايان رسيد . دوم ، تأسيس ناوگانى كه واحدهاى آن از املاك و سرزمينهاى تحت تصرّفش در سواحل شمالى مصر و رود نيل نزديك شهر فسطاط ، مراقبت و حراست كنند . وى « يكصد كشتى جنگى جز آنچه از قايقهاى گشت و . . . قايقهاى خدمات به آن اضافه مى شد را در اختيار گرفت و آهنگ بستن مسير درياى بزرگ راكرد تا اينكه مانع ورود كشتيهايى شود كه از طرسوس و غير آن از درياى نمك وارد رود نيل مىشوند به اين ترتيب كه ، نه كشتيهاى جنگى را به دليل بيم از حضور كشتيهاى طرسوس در آبهاى درياى بزرگ ، متوقّف كند چنان كه محمد بن سليمان بعد از او نسبت به فرزندانش چنين كرد « 1 » از جمله دلايل توجّه ابن طولون به ايجاد ناوگان اين بود كه وى مسئول امور صنايع روضه « ابو كامن شجاع بن اسلم الحاسب » را خواست و به دو گفت : « با توجّه به ابهت من در بين مردم ، اندك چيزى كه بسازى ، كافى است ، مگر كشتى هاى جنگى ، زيرا دريا از من و از قلعه هايم بيم ندارد ، در اين زمينه جز استحكام صنعت و رعايت جوانب احتياط چيز ديگرى فايده ندارد ، با تدبير ، به