با كشتار 1099 م بيتالمقدس و كشتار 1204 م قسطنطنيه قابل مقايسه است . مسلمانان هنگام تصرف انطاكيه يا عكا هيچگاه چنين قساوتى به خرج ندادند . ثروت فراوان اسكندريه زبانزد بود . جنون پيروزمندان با مشاهدهء غنايم فراوان شدت گرفت و هيچ كس را زنده نگذاشتند . غارت و غنيمت مهاجمان را قطارى بلند از اسب و الاغ و شتر به كشتيهاى لنگرانداخته در بندر برد . در پايان عمليات تصميم گرفتند كه شهر را معدوم كنند . به دنبال آن بوى گند جنازههاى انسان و حيوان سراسر شهر را پر كرد » . « 1 » در روز پنجشنبه 16 اكتبر سال 1365 م ، مهاجمان پس از تخريب اسكندريه عقب نشسند . همهء نتايجى كه حملهء جديد به بار آورد همين بود . پادشاه قبرس كه نتوانست جنگجويانش را براى ماندن و پىگيرى فتح مصر متقاعد كند اندوهگين بازگشت . پاپ از اخبار غارت و نابودى اسكندريه با شادمانى استقبال كرد . چرا كه پيروزى آنان جنبهء نظامى داشت و موجب خوارى مسلمانان مىگرديد . اما اين ضرورت را نيز احساس كرد كه بايد بلافاصله براى جايگزينى نيروهاى دست از جنگ كشيدهء پطرس او را يارى دهد . پادشاه فرانسه « شارل » وعده داد كه مشهورترين شهسوار خويش يعنى برتراند دوگيسلين « 2 » را براى شركت در حمله اعزام خواهد كرد . آماديوس ( كنت سافوى ) ، « دلاور سبز » مشهور قصهها كه آمادهء حركت به سوى شرق بود ، تصميم گرفت به مقصد قبرس در دريا به حركت درآيد . در همين هنگام مردم ونيز اعلام كردند كه پطرس با سلطان مصر پيمان صلح امضا كرده است . به دنبال آن پادشاه شارل ارتش خود را فراخواند و گيسلين عازم جنگ اندلس شد و آماديوس رهسپار قسطنطنيه گرديد . پطرس كار ارسال ناوگان خويش براى حمله به سواحل سرزمين شام را دنبال كرد و در همان حال يلبغا ناوگانى را براى حمله به قبرس آماده ساخت . مردم قبرس از جنگ زيانبارى كه پرچمش را پادشاهشان بر دوش گرفته بود بيمناك گشتند ؛ و شمارى از شهسواران او درصدد ترور وى برآمدند . اين كار در سال 1369 م به انجام رسيد و راه صلح ميان مصر و قبرس هموار گرديد و طرفين اسيران يكديگر را مبادله كردند .
روزهاى سرنوشت ساز در جنگهاى صليبى (فارسى) — صفحة 208
مساهمون: عبدالحسين بينش
ص٢٠٨
هامش
( 1 ) . تاريخ الحروب الصليبيه ، ج 3 ، ص 746 ، 747 .
( 2 ) . او قول شركت در حمله را داده بود .