مسلمانان در نوشتن و نگهدارى قرآن دقت و اهتمامى كردند كه سابقه ندارد . قرآن را روى صفحه‌هاى طلا و نقره و عاج نگاشتند و يا روى پارچه‌هاى حرير و ابريشم آيات قرآن را با آب طلا و نقره نوشتند و ديوار مساجد و كتابخانه‌ها و مجالس عمومى را با آيات قرآن تزيين نمودند و خطوط بسيار زيبا در نوشتن آن به كار بردند « 1 » علم قرائت ، تفسير ، كلام ، حديث ، رجال ، لغت ، نحو ، صرف ، بلاغت ، تاريخ و . . . جزء نخستين علوم اسلامى است كه در پرتو قرآن و سنّت به وجود آمد . ادوارد براون ( مستشرق انگليسى ) از قول پرفسور دخويه مىگويد : جامعهء اسلامى به مناسبت قرآن شريف پيشرفت كرد . ( او توضيح داده است ) كه چگونه اين علوم در اطراف هستهء مركزى حكمت الهى تمركز يافت همين كه خارجيان براى قبول اسلام هجوم آوردند ، احتياج فورى به صرف و نحو و لغت عرب احساس شد . زيرا كلام اللَّه مجيد به زبان عربى نازل شده بود . براى شرح معانى كلمات نادر و غريب كه در قرآن آمده بود لازم شد اشعار قديم عرب را گرد آورند . و بر همين اساس علم انساب و اطلاع از ايام و اخبار عرب محسوس گرديد و از همين رو چون قرآن براى امور زندگانى نازل شده بود لازم شد از اصحاب و تابعين راجع به اقوال و افعال نبى مكرّم اسلام ( ص ) در اوضاع و احوال مختلف سؤالات بشود و در نتيجه علم الحديث پديد آمد . براى تحقيق حقيقت اسناد علم به سير اوصاف و احوال اين اشخاص ضرورت پيدا كرد . كه اين امر منجر به مطالعهء شرح زندگانى مشاهير رجال و ترتيب وقايع و علم ( تاريخ ) گرديد . « 2 »