پس از يك دوره ركود ، تجديد حيات نجوم اسلامى به دست خواجه نصيرالدين طوسى را شاهد هستيم كه نقطه اوج آن در تأسيس رصدخانه مراغه ظهور و بروز يافت . « 1 » تدوين زيجهاى تاريخى و فعاليت‌هاى گسترده در زمينهء علم نجوم به تدريج سبب شد پيشرفت فوق العاده‌اى در عرصه اين علم نصيب مسلمانان شود . از مهم‌ترين زيجهاى تاريخى زيج الغ بيگ يا زيج گوركانى است كه الغ بيگ منجم اسلامى بر مبناى نتايج تحقيقى و مطالعاتش در رصدخانه سمرقند به نگارش درآورد . « 2 » ساخت انواع ساعتهاى آبى ، اسطرلابها و انواع آلات رصد ، وسايل زمان سنجى مكانيكى و كره‌هاى آسمانى از ديگر دستاوردهاى علمى منجمان مسلمان ايرانى است كه آنان را در حيطه علم نجوم سرآمد ساخته است .

از علومى كه در عصر طلايى تمدن اسلامى بسيار مورد توجه قرار گرفت ، علم طب است . در اين علم نيز دانشمندان بسيارى از ايران برخاستند و با هنر و خلاقيت و توانايى خويش هويتى مستقل به طب اسلامى بخشيده و آن را در سرتاسر گيتى پر آوازه ساختند . پزشكان نامدار ايرانى بر قواعد و قوانين علمى و معالجات و مداواها و طريق استعلاج ادويه و داروهايى كه براى امراض مفيد و مؤثر بودند ، دست يافته و تحولى نوين در علم پزشكى آفريدند . « 3 » از خاندانهاى مشهورى كه در قرون نخستين اسلامى در زمينه طب فعاليت ارزنده‌اى داشتند خاندان معروف و برجسته بُختيشوع مىباشد . « 4 » از ميان اين خاندان طبيبان نامدارى برخاستند كه برخى از آنها قرنها پيش از فرويد به اهميت علم روان‌شناسى پى برده و به مطالعه در اين زمينه پرداختند . « 5 »