به قدرت رسيدن حكومت بابريان ( گوركانيان ) « 1 » در هند ، اين سرزمين را دوباره تحت قدرت سياسى يك حكومت مركزى درآورد . در عهد سلطنت پادشاهان اين سلسله وسيعترين دولت اسلامى را در هند شاهد هستيم . برجستهترين و بارزترين نمونه انتقال فرهنگ اسلامى را نيز بايستى در عهد حكومت بريان جستجو كرد ؛ چرا كه دين اسلام به معناى واقعى خود در اين عصر در پسندِ ساكنان شبه قاره قرار گرفت . « 2 » تسامح و تساهل حاكمان گوركانى خاطره خوش همزيستى مسالمتآميز هنديها و مسلمانان را در دوران اوليه يادآور مىشد . با عملكرد نوانديشانه و سازشكارانه پادشاهان اين سلسله كه علاوه بر حفظ قدرت از روحيه فرهنگ پرورى و ادب دوستى آنها نشأت مىيافت ، فرهنگى مركب از فرهنگ و تمدن هندى ، ايرانى و اسلامى به وجود آمد كه از آن با عنوان فرهنگ هند و اسلامى يا هند و ايرانى ياد مىشود . تاريخ حكومت سلسلههاى مسلمان ايرانى از دورانهاى پرثمر تاريخ هند به حساب مىآيند كه در نهايت با حيله ورزى و سياستهاى تفرقهافكنانه استعمارگران دچار سرنگونى گشت . در اثر اين تحول هر چند قدرت سياسى از دست مسلمانان خارج شد ، « 3 » اما نفوذ و گسترش اسلام در شبه قاره هند متوقف نگشت . تعداد مسلمانان در اين سرزمين چنان فزونى يافت كه دولت مسلمان و مستقلى از پيكرهء عظيم شبه قاره پديد آمد . امروزه يك چهارم جمعيت شبه قاره بزرگ هند را مسلمانان تشكيل مىدهند . پرسش 1 . اسلام در چند مرحله به سرزمين هند راه يافت ؟ توضيح دهيد . 2 . رابطه هنديان و ايرانيان را در عصر باستان توضيح دهيد . 3 . بازرگانان و مهاجران چه نقشى در اشاعه اسلام در بين هنديها داشتند ؟ 4 . حملات محمود غزنوى به هند و نتايج و تأثيرات آن را بنويسيد . 5 . چرا عصر بابريان ( گوركانيان ) را باشكوهترين دوران حاكميت اسلامى در هند مىخوانند ؟
تاريخ اسلام و ايران (فارسى) — صفحة 63
مساهمون: عبدالحسين برهانيان
ص٦٣
هامش
( 1 ) . بابريان جانشينان امير تيمور در هند مىباشند كه در سال 932 ق . توسط ظهرالدين بابر از نوادگان تيمور لنگتوانستند زمام امور سياسى را در هند به دست گيرند و حدود سه قرن بر اين سرزمين حكمرانى نمايند . ر . ك : نورالدين محمد جهانگير گوركانى ، جهانگيرنامه ، ص سيزده .
( 2 ) . عزيز احمد ، تاريخ تفكر اسلامى ، ص 7 .
( 3 ) . مجيد يكتايى ، پيشين ، ص شانزده .