نفوذ اسلام در چين
اسلام از طريق ماوراءالنهر ( آسياى ميانه ) به چين راه يافته است . چين از ديرباز آسياى ميانه را بخش لاينفك قلمرو خود مىدانست و مردم چين فرمانروايان آسياى ميانه را دستنشاندگان خود تلقى مىكردند . زمانى كه اسلام در عصر خلافت اموى به منطقهء ماوراءالنهر راه يافت و مسلمانان توانستند بخش مهمى از اين نواحى را تحت سيطره اسلام و حكومت اسلامى در آورند راه براى نفوذ اسلام به چين باز شد . فتح تركستان شرقى جمعيّت جديدى از مسلمانان را روانه اين ديار ساخت . نخستين مسلمانان چين عبارت بودند از سربازان عرب كه از آسياى ميانه وارد شده و نيز بازرگانان مسلمانى كه از دير زمان بر اين نواحى رفت و آمد داشتند . « 1 » نقش بازرگانان در نفوذ اسلام به چين بسيار برجسته است . « 2 » استاد شهيد مرتضى مطهرى در اين رابطه مىنويسد : آنچه مسلّم است اسلام به وسيلهء گروهى از بازرگانان خوارزمى و تجّار سمرقند و بخارا در قرنهاى نخستين اسلامى به آنجا رفته است . در عصر خوارزمشاه و مخصوصاً علاء الدين خوارزمشاه كه تركستان و اترا به دست وى افتاد ، رفت و آمد ايرانيان به چين زياد گرديد . پس از حملهء مغول ، جماعت زيادى از ايرانيان در چين ساكن شدند ، چنگيزخان پس از اينكه شهرهاى خراسان را خراب كرد ، دستور داد ارباب علوم و معارف و اصحاب حِرَف و صنايع را به چين و مغولستان بردند تا در آنجا مردم چين را دانش بياموزند و آنها را به هنرهايى كه در ايران معمول بود آشنا سازند . مردم ايران علاوه بر هنرهاى معمول ، دين و آيين خود را به آنان تعليم دادند و به اين ترتيب دين مقدّس اسلام توسط ايرانيان از طريق ارشاد به چين راه يافت . « 3 » فتوحات مغول و تشكيل سلسله يوآن ( 770 - 670 ق . ) جمعيت مسلمانان را در چين تقويت نمود . « 4 » بعد از چنگيز مغول « اگتاى » جانشين برگزيدهء او ( در چين ) به اسلام توجّه داشت و با مسلمانان سياست رفق و مدارا و بلكه سياست سازش را در پيش گفت . فرمانهايى براى