سيد مرتضى براى دفاع از حريم ولايت و امامت كه رمز اصلى قيامها و انقلابهاى شيعى است . كتاب « شافى » را در رد « قاضى عبدالجبار » معتزلى ، نوشت و به اشكالها و ايرادهاى اهل سنت جوابهاى مستدل و علمى داد ، اين كتاب را شاگرد دانشمند وى « شيخ طوسى » تلخيص كرد كه به « تلخيص الشافى » معروف است . « 1 » اين عالم اديب و متفكر شيعه علاوه بر تدريس و تأليف كتابهاى متعدد همچون « الانتصار » در فقه و « الذخيرة » در كلام و . . . ، با زبان شعر نيز حقايق اسلام را بيان كرد و بيش از بيست هزار بيت شعر به زبان عربى سرود . « 2 » و با قصيدههاى زيبا و پربار خود ، در زمينههايى همچون غدير خم ، وقايع كربلا و . . . خط صحيح امامت و مبارزه با ظلم و ستم را در جامعه زنده نگه داشت . « 3 »
موقعيت علمى و ويژگيهاى اخلاقى « سيد رضى »
« محمد بن الحسين » معروف به « سيد رضى » از علماى قرن چهارم ه . ق . و از افتخارات شيعه مىباشد . اين عالم بزرگ از لحاظ علمى و فضيلتهاى ارزشمند اخلاقى ، گوى سبقت را از ديگران ربود ، بطورى كه خاص و عام ، شيعه و سنى ، با ديده احترام به وى نگريسته و زبان به ستايشش گشودهاند . علامه امينى درباره او مىگويد : « سرورمان ، شريف رضى ، از افتخارات خاندان عترت و پيشوايى از پيشوايان علم ، حديث و ادب مىباشد . او در آنچه از تبار والاگهرش به ارث برده ، مقام اول را حائز گشته و داراى نسبى از پيامبر ( ص ) ، شرافتى از على عليه السلام ، عظمتى از فاطمه سلام الله عليها و سيادتى از « كاظم » عليه السلام ، است » . « 4 » « ابن ابى الحديد » درباره او گفته است : « سيد رضى نسبت به فقه آگاهى گستردهاى داشت ، پس از گذشت سى سال از عمرش ،