پاسداران اسلام در دوران غيبت كبرى (فارسى) — صفحة 123

حضور ذهن ويژه‌اى داشت . بزرگان و اولياء امور به وى با نظر اعزاز و احترام مىنگريستند . او از شجاعت و عزمى راسخ برخوردار بود . « 1 » اين فقيه بزرگ در به ثمر رسيدن نهضت تنباكو تلاشهاى زيادى كرد و از مجتهدانى بود كه در اين زمينه با « ميرزاى شيرازى » همكارى داشت . « 2 » وى همچنين در جريان جنبش مشروطيت ايران از پايه‌گذاران نهضت و از مخالفان استبداد و عُمّال وطن فروش بيگانه بود و در تبيين مواضع علما و ملّت ايران براى فقهاى نجف نقشى فعّال داشت . « 3 » شهيد نورى در راستاى تأسيس عدالتخانه و در اعتراض به ظلمها و تجاوزات « عين الدولة » « 4 » همراه با ساير علما و رهبران نهضت ، تهران را ترك و به قم مهاجرت كرد « 5 » و با تلاشهاى او و ساير علما ، اولين دوره مجلس شوراى ملّى تشكيل گرديد . شهيد نورى ، به منظور جلوگيرى از انحراف مصوبات مجلس از شرع مقدس اسلام ، لايحه‌اى را به قانون اساسى منضم و پس از پافشارى زياد آن را به تصويب رساند ، مضمون لايحه اين است : قانونى كه از مجلس شوراى ملى مىگذرد ، بايد پنج نفر از مجتهدين طراز اول ، در مجلس حضور داشته باشند و در قوانين موضوعه نظارت كنند . » « 6 » آيةاللّه نورى مخالف عدالت و قانون نبود و مىگفت مشروطه بايد « مشروعه » باشد يعنى بر مبناى قوانين اسلام پياده شود نه طبق قوانين كشورهاى غير مسلمان و بيگانه . « 7 » شيخ فضل‌اللّه نورى آنگاه كه دريافت روشنفكران غربزده بر آنند كه با نام « مشروطه » ، « آزادى » و « قانون » فرهنگ زهرآگين و فاسد غرب را جايگزين آيين انسان‌ساز اسلام سازند و خود محورى را به جاى « خدا محورى » و توده مدارى را به جاى « شرع مدارى » بنشانند ، سخت برآشفت و با همهء نيرو به مبارزه برخاست .