پاسداران اسلام در دوران غيبت كبرى (فارسى) — صفحة 126

از امكانات دولت عثمانى استفاده مىكردند . اما « مدرس » در مدرسهء علميه‌اى اقامت گزيد و از راه تدريس گذران مىكرد تا منت‌كش ديگران نباشد . « 1 » « مدرس » در بحرانهاى سياسى شهامت و پشتكار ويژه‌اى داشت ؛ مرد عمل و انجام وظيفه بود و در پاسخ به پيام‌هاى تند و تهديدآميز مخالفان مىگفت : « ما وظيفهء خودمان را انجام مىدهيم شما هم كار خودتان را بكنيد . » « 2 » اين فقيه مجاهد سياست را عين ديانت و ديانت را عين سياست مىدانست « 3 » و معتقد به پيروى از سياستهاى اسلامى در تمام شؤون كشور بود . او با صراحت و بدون واهمه ، از حق دفاع مىكرد ، از هيچ كس طمعى نداشت و لحظه‌اى با قدرتهاى استعمارى سازش نكرد . پس از انتشار قرارداد 1919 « وثوق‌الدولة » با دولت انگلستان كه منجر به سلطهء هرچه بيشتر اين دولت بر ايران مىشد ، با كمال شجاعت در مقابل آن ايستاد و با انتشار اعلاميه و سعى و كوشش فراوان ، مانع تصويب آن در مجلس شوراى ملى گرديد . « 4 » اين مجاهد نستوه كه حفظ استقلال سرزمين اسلامى ايران را وظيفهء الهى خود مىدانست ، در مقابل « اولتيماتوم » دولت روس « 5 » ايستاد و در فضايى كه مردم ، دولت و نمايندگان در حالت شك و دودلى قرار داشتند ، پشت تريبون مجلس رفت و با سخنان قاطع و منطقى خود ، روح شجاعت را در كالبد نمايندگان دميد و از تصويب اين « اولتيماتوم » در مجلس جلوگيرى كرد . او در قمستى از سخنانش گفت : « شايد مشيت خداوند بر اين قرار گرفته باشد كه آزادى و استقلال ما ، به زور از ما سلب شود ؛ ولى سزاوار نيست كه ما خودمان به امضاء خود آن را از دست داده و ترك كنيم . » « 6 »