3 - تبليغ و ترويج از رجال علمى كه از نظر فكرى در خط مخالف امام حركت مىكردند . جذب فقها و قضاتى همچون مالك بن انس و قاضى ابو يوسف به دربار و تجليل و تكريم آنان و نشر فتواها و آراى ايشان در سطح جامعه ، در همين راستا انجام مىگرفت . مالك ، پيشواى مذهب مالكى و يكى از فقهاى مدينه بود . وى هر چند بخشى از علوم خود را از امام صادق عليه السلام فراگرفته بود ، ولى از نظر خط مشى فكرى در جهت مخالف مكتب اهل بيت عليهم السلام قرار داشت . بدين جهت منصور او را بهعنوان فقيه و مفتى رسمى حكومت ، معرفى كرد و به وى دستور داد كتابى فقهى بنويسد تا همه مردم در مسائل علمى به آن مراجعه كنند . مالك گفت : مردم عراق نظر ما را نمىپسندند و بدان عمل نمىكنند . منصور گفت : چنان با شمشير سرهايشان را مىزنيم و با تازيانه بندهاى پشتشان را مىكوبيم كه بر عمل بدان وادار شوند ! مالك كتاب مُوَطَّأْ را نوشت . كتاب او از سوى حكومت در همه جاپخش شد و مبناى كار دستگاه قضايى قرار گرفت . « 1 » مالك در دوران هارون نيز مورد احترام و توجه دستگاه خلافت بود . هارون به فرماندار خود در مدينه نوشت : هيچ كارى را بدون مشورت مالك انجام ندهد . « 2 » قاضى ابو يوسف نيز از وابستگان دربار حكومت عباسى و از شاگردان و مروجان مذهب ابو حنفيه بود . هارون او را به سمت قاضى القضاتى منصوب كرد و در سراسر عراق ، شام و مصر هيچ قاضيى را جز با نظر او نمىگمارد . « 3 » بدون شك ، توجه بيش از حدّ دستگاه خلافت به اين افراد و نشر فتواها و افكار آنان در ميان مردم با انگيزه تضعيف جبهه امامت و موضعگيرى عليه امامان عليهم السلام انجام مىگرفت .
تاريخ زندگى ائمه (ع) (فارسى) — صفحة 205
مساهمون: على رفيعى
ص٢٠٥
گسترش روزافزون آوازه علمى و موقعيّت امام كاظم عليه السلام و روى آوردن شيعيان و
هامش
( 1 ) - ر . ك . شرح الموطّأ ، ج 1 ، ص 8 ؛ الامامة والسياسة ، ج 2 ، ص 150 ؛ الامام الصادق والمذاهب الاربعة ، ج 1 ، ص 504 . در منبع آخر ، ص 555 آمده است : منصور از مالك خواست در كتاب خويش ، حديثى از حضرت على عليه السلام نقل نكند .
( 2 ) - الامام الصادق والمذاهب الاربعة ، ج 1 ، ص 506 ؛ حياة الامام موسى بن جعفر عليه السلام ، ج 1 ، ص 91 .
( 3 ) - ر . ك . حياة الامام موسى بن جعفر عليه السلام ، ج 1 ، ص 92 .