تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ زندگانى امام رضا (ع) (فارسى) — صفحة 96

مساهمون:

ص٩٦

پيدايش واقفيّه

پيشواى هشتم در آغاز امامت خود علاوه بر رويارويى با گروههاى فكرى و اعتقادى موجود در جامعهء اسلامى ، با اختلافات و كشمكشهاى فكرى جديدى نيز مواجه شد . متأسفانه منشأ اين اختلافات ، اصحاب و ياران پدر بزرگوارش حضرت‌موسىبن‌جعفر ( ع ) بودند . موضوع اختلاف نيز يكى از مسائل مهمّ اعتقادى يعنى « امامت » بود . بنابر نوشتهء مورّخان ، پس از شهادت امام كاظم ( ع ) ميان شيعيان و اصحاب امام ( ع ) درباره مسألهء امامت دو نظر پيدا شد : 1 - اكثريت شيعيان نسبت به شهادت امام كاظم ( ع ) قطع پيدا كردند و پس از آن حضرت به امامت فرزندش على بن موسى ( ع ) معتقد شدند . از اين رو به آنان « قطعيّه » گفته‌اند . 2 - تعداد اندكى از آنان در امامت موسى بن جعفر توقف كرده و آن حضرت را در سلسلهء امامت ، آخرين فرد پنداشتند . اين افراد به نام « واقفيّه » و « ممطوره » « 1 » معروف شدند . بعضى از اينان نسبت به رحلت امام كاظم ( ع ) دچار شك و ترديد شده مىگفتند : ما نمىدانيم او رحلت كرده يا زنده است و غيبت نموده است . گروهى ديگر ، مدعى شدند آن حضرت از دنيا نرفته است . او زنده و در پس پرده غيب پنهان است تا روزى كه به امر خداوند ظاهر شود ، و او همان « قائم آل محمّد ( ص ) » و « مهدى موعود » است . « 2 »

انگيزه پيدايش واقفيّه

مورّخان ، عامل اصلى پيدايش واقفيّه را دنيا دوستى و مال‌پرستى سران اين فرقهء انحرافى ذكر كرده و نوشته‌اند : امام كاظم ( ع ) عده‌اى از اصحاب خود را مأمور جمع‌آورى
هامش
( 1 ) - در مورد وجه‌نامگذارى آنان به اين اسم نوشته‌اند : در بحث و گفتگويى كه در رابطه با مسأله امامت ميان على بن اسماعيل ميثمى و گروهى از اين فرقه روى داد ، وى از روى خشم به آنان گفت : « ما انْتُمْ الَّا كِلابٌ مَمْطُورَةٌ » يعنى شما جز سگان باران خورده نيستيد ( الملل و النحل ، ج 1 ، ص 169 ) . منظورش از اين سخن اين بود كه شما متعفّن تر از مردار هستيد ؛ چون سگهاى مرده هنگامى كه باران بر آنها ببارد متعفن‌تر از جيفه خواهند شد . از آن زمان اين اسم روى اين طايفه ماند ( فرق الشيعه ، نوبختى ، ص 92 ) .
( 2 ) - ر . ك : الملل و النّحل ، شهرستانى ، ج 1 ، ص 169 و فرق الشيعة ، نوبختى ، ص 83 .