درس دهم : : شرايط سياسى - فرهنگى آغاز امامت
دوران امامت حضرت رضا ( ع ) از نظر سياسى و فرهنگى از حساسيّت و اهميّت خاصى برخوردار بود . تحولات سياسى و فرهنگى جامعهء اسلامى در اين مقطع و حوادث و رخدادها بگونهاى پيش مىرفت كه بيش از پيش افكار عمومى را متوجه مكتب اهلبيت مىكرد .
اوضاع آشفته سياسى و فرهنگى كشور و اضطراب و نگرانى شديد دولتمردان و عموم مردم از آيندهء اين اوضاع ، آنان را به اين انديشه انداخت كه به گرد شخصيتى فراهم آيند كه با ويژگيهاى خاص خود به ناامنيها و نگرانيها خاتمه دهد و در تاريكيها و ظلمتها بدرخشد . اين شخصيت ، كسى جز على بن موسىالرّضا ( ع ) نبود . از اين رو مىبينيم هم در بعد سياسى افكار متوجه آن حضرت مىشود و هم در بعد فرهنگى و علمى . ما در اين درس ، شرايط سياسى - فرهنگى آغاز دوران امامت حضرت رضا ( ع ) را به تفكيك در دو محور ترسيم مىكنيم و ادامهء بحث و بررسى در اين موضوع را به درسهاى بعد موكول مىنماييم .
شرايط سياسى
هارون ، خليفه ستمگر و مقتدر عباسى پس از تلاش و كوشش فراوان موفق شد با كمك و تدبير برمكيان بر اوضاع كشور پهناور اسلامى مسلط گشته مخالفان حكومت خود را سركوب كند و حتى مهمترين و ريشهدارترين آنان يعنى موسى بن جعفر ( ع ) را دستگير كرده سالها به زندان افكند و با آن وضع دلخراش به شهادت برساند .