تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ زندگانى امام رضا (ع) (فارسى) — صفحة 156

مساهمون:

ص١٥٦

د - بهره‌بردارى از موقعيت استثنايى امام ( ع ) به نفع خود

مأمون در عين آن كه سعى داشت از امام رضا ( ع ) به عنوان سپرى براى جلوگيرى از خشم مردم نسبت به عباسيان استفاده كند ، مىكوشيد تا انرژى متراكم قدرتمندترين جبههء مخالف را كه مظهرش حضرت على بن موسى ( ع ) بود در خدمت خود گرفته ، پايگاه مردمى نيرومندى براى خود به دست آورد . او در رؤياى خود چنين آرزويى را در دل مىپروراند كه حكومتش در آينده نزديك از همان موقعيت و جايگاهى برخوردار خواهد شد كه امام ( ع ) بهره‌مند است . البته آرزوى او بى جا نبود ؛ زيرا شخصيّتى را به دستگاه خود جذب مىكرد كه نزد تمامى گروهها و طبقات از احترام و ارج خاصى برخوردار بود ؛ چندان كه غيرشيعيان نيز به آن حضرت ارادت ورزيده و حتى گروههايى از اهل‌سنّت ، اهل حديث « 1 » ، مرجئه و زيديّه گرد او را گرفته بر امامت و لزوم پيروى از فرمانش وحدت نظر داشتند . « 2 » بسيار اتفاق مىافتاد كه مأمون براى جلوگيرى از عصيان و شورش ناراضيان عليه حكومت خود به امام رضا ( ع ) متوسل مىشد و از آن حضرت تقاضا مىكرد از پيروان خود بخواهد بر ضدّ او سخن نگويند . به عنوان نمونه : پس از قتل فضل بن سهل در ميان مردم شايع شد كه اين قتل طبق طرح و نقشهء مأمون بوده است . از اين رو ، مردم به خيابانها ريخته عليه مأمون تظاهرات كردند و براى محكوم كردن توطئه او به سوى كاخ سلطنتى راه افتادند . مأمون با شتاب از درِ پشت قصر خارج شد و به خانهء امام رضا ( ع ) كه در نزديكى كاخش بود پناه برد و از آن حضرت براى فرونشاندن خشم مردم استمداد جست ،

هامش
( 1 ) - سران اهل حديث عبارت بودند از مالك بن انس ، محمد بن ادريس شافعى ، سفيان ثورى ، احمد بن حنبل و داوود بن على بن‌محمّد اصفهانى . آنان و پيروانشان را از آن جهت اهل حديث مىگويند كه به احاديث و نصوص اهتمام فراوان داشته و در مبانى فقهى براى فقه سه منبع قائل بودند : كتاب ، سنّت و اجماع ؛ در مقابل « اصحاب رأى » كه علاوه بر سه منبع يادشده اجتهاد و قياس را نيز از منابع فقه مىدانستند ( الملل و النّحل ، ج 1 ، ص 206 ) .
( 2 ) - الصّلة بين التّصوف و التشيع ، ص 214 . پيش از اين نيز نمونه ديگرى از ميزان محبوبيّت امام ( ع ) نزد مردم كوفه را ذكر كرديم ( ر . ك : درس چهاردهم ) .