درس هيجدهم : : احضار امام رضا ( ع ) به مرو
انگيزههاى يادشده در درس پيش مأمون را بر آن داشت تا با شتاب و بدون هيچ گونه ترديدى تصميم خود را عملى سازد . از اين رو « رجاء بن ابى ضحاك « 1 » » يكى از فرماندهان و واليان خود را به مدينه فرستاد تا حضرت رضا ( ع ) را از راه بصره ، اهواز و فارس به مرو آورد و تأكيد كرد كه آن حضرت را از راه كوفه و قم عبور ندهد . « 2 » وى به اين اكتفا نكرد ، در نامهاى كه به امام رضا ( ع ) نوشت تأكيد كرد ؛ راه خود را از كوفه و قم انتخاب مكن ، بلكه راه بصره ، اهواز و فارس را در پيش گير . « 3 » علت اين محدوديت اين بود كه مردم كوفه و قم به دوستى اهلبيت ( ع ) معروف بودند
هامش
( 1 ) - بعضى از مورخان مثل ابوالفرج در مقاتل الطالبيين ، ص 375 و شيخ مفيد در ارشاد ، ص 310 ، مأمور اعزامى از سوى مأمون را « جلودى » ذكر كردهاند . ولى ظاهراً صحيح همان است كه در متن آمده است . زيرا جلودى از دشمنان سرسخت و شناخته شده امام رضا ( ع ) بود . او همان كسى است كه هارون او را مأمور غارت مردم مدينه بويژه خاندان ابوطالب كرد . وى زيورآلات زنان و حتى جز يكدست لباس ، لباسهاى آنان را به غارت برد . وقتى به خانه امام رضا ( ع ) رسيد امام درِ خانه را بر او بست و فرمود : من راه نمىدهم . گفت : من مأمورم خود وارد خانه شوم و جز يكدست لباس ، لباسها را از تن زنان بركنم .
امام ( ع ) فرمود : تو هر چه مىخواهى من برايت آماده مىكنم .
سرانجام امام ( ع ) وارد خانه شد و لباسها ، النگوها و گوشوارههاى زنان را جمع كرد و به جلودى داد و شرّ او را كوتاه كرد ( عيون اخبارالرضا ( ع ) ، ج 2 ، ص 172 ) .
و نيز وى از كسانى بود كه با مسأله ولايتعهدى امام رضا ( ع ) بشدت مخالفت مىورزيد ؛ بگونهاى كه مأمون ناچار شد او را به زندان افكند و بعد هم بكشد ( عيون اخبارالرضا ( ع ) ، ج 2 ، ص 171 - 172 ) .
با توجه به وضعيّت او بسيار بعيد است كه مأمون چنين مأموريت حساسى را به وى سپرد ؛ زيرا اعزام او به هدف مأمون لطمه مىزد . آنچه موجب اين اشتباه شده شايد اين باشد كه وى هنگام تهيّه مقدمات عزيمت امام ( ع ) به مرو از سوى مأمون فرماندار مدينه بوده است ( الحياة السّياسيّة للامام الرضا ( ع ) ، ص 366 ، پانوشت ) .
( 2 ) - بحارالانوار ، ج 49 ، ص 91 .
( 3 ) - همان ، ص 134 و كافى ، ج 1 ، ص 408 ، باب مولد ابى الحسن الرّضا ( ع ) ، حديث 7 .