تاريخ زندگانى امام رضا (ع) (فارسى) — صفحة 154

مأمون به اين مقدار بسنده نكرد ، بلكه كنيزان خدمتكار را به عنوان هديه نزد امام ( ع ) مىفرستاد تا تحت اين پوشش ، اوضاع و مسائل درون خانهء امام را به وى گزارش دهند . « 1 » علاوه بر اينها ، او موفق شد با كمك وزير خود « فضل بن سهل » ، هشام بن ابراهيم ، دربان و خدمتكار امام رضا ( ع ) را بفريبد و از او به عنوان يكى از عوامل نفوذى خود استفاده كند . هشام از نزديكان حضرت رضا ( ع ) بود ، بگونه‌اى كه كليّهء امور آن حضرت به دست وى اداره مىشد و تمامى اموالى كه از نقاط مختلف براى امام فرستاده مىشد نخست به دست او مىرسيد . زمانى كه على بن موسى ( ع ) به خراسان منتقل شد ، فضل با هشام رابطه برقرار كرد و موفق شد او را به خدمت دستگاه بگيرد . هشام - پس از پذيرش جاسوسى - بطور رسمى از سوى مأمون به دربانى پيشواى هشتم گمارده شد و مأمور گشت تمامى اخبار و رويدادهاى خانهء امام را به خليفه گزارش كند . از آن پس سخنى در خانه امام گفته نمىشد مگر آن كه وى به فضل يا مأمون اطلاع مىداد . « 2 » آن كه با آوردن امام رضا ( ع ) نزد خود ، آن حضرت را از زندگى اجتماعى و پايگاههاى مردمى دور سازد و رابطه‌اش را با مردم بويژه شيعيان و انقلابيون بگسلد و بدين وسيله نفوذ آن پيشواى برحق را كه هم در خراسان و هم در نقاط ديگر رو به فزونى بود ، محدود سازد . يكى از مأموريتهاى هشام اين بود كه رفت و آمد شيعيان را نزد آن حضرت محدود كند . در اجراى اين مأموريت ، هيچ كس بدون اجازه وى رخصت حضور به نزد امام ( ع ) را نمىيافت و او ، امر را بر دوستان امام ( ع ) چنان تنگ گرفت كه هيچ يك از آنان آزادانه توفيق زيارت پيشوايشان را پيدا نمىكردند . « 3 » در اجراى همين سياست ، مأمون از فرستاده خود « رجاء بن ابى ضحّاك » خواست تا امام رضا ( ع ) را از راه بصره و اهواز به سوى خراسان حركت دهد نه از راه كوفه و قم . آن كه از نفوذ معنوى و شخصيت اجتماعى امام ( ع ) بكاهد . با عملى شدن نقشهء