بدون شك ، مهمترين انگيزه مأمون از اين اقدام ، شخص على بن موسى ( ع ) و خالىكردن صحنه از وجود آن حضرت بود . زيرا امام رضا ( ع ) قدرتمندترين و متنفذترين چهره‌اى بود كه براى دستگاه خلافت به عنوان يك خطر جدّى به شمار مىآمد . مأمون در رابطه با امام رضا ( ع ) چند هدف را دنبال مىكرد . آن كه بزرگترين خطرى را كه از جانب شخصيّت بىهمتاى امام رضا ( ع ) وى را تهديد مىكرد از سر راه خود بردارد و امام را در وضعيّتى قرار دهد كه نتواند مردم را به انقلاب عليه حكومت خودكامهء او دعوت كند . مأمون در سخنى خطاب به عباسيان به اين انگيزه خويش اشاره مىكند و مىگويد : ما ترسيديم اگر او را بدين حال رها كنيم از جانب وى چنان شكافى در كار ما پديد آيد كه توان بستن آن را نداشته باشيم و بلايى بر سر ما فرودآيد كه غيرقابل تحمّل باشد . « 2 » آن كه امام را - كه به تعبير خود آن حضرت خطش در خاور و باختر خوانده مىشد « 3 » و به‌اعتراف مأمون ، بيش از هر كس مورد رضايت عام و خاص بود « 4 » - تحت‌نظر بگيرد و از نزديك كليّهء فعّاليتهاى آن حضرت را كنترل كند . شايد يكى از انگيزه‌هاى مأمون از تزويج دخترش « امّ حبيبه » به‌امام‌رضا ( ع ) همين‌بود كه‌ازداخل جاسوسى مطمئن بر حضرت بگمارد .