در بدرقهء ابوذر به سوى تبعيدگاه - علىرغم اينكه عثمان ، مردم را از آن بدرقه برحذر داشته بود - شركت كرد و باسخنانى كه از دل دردمندش بر مىخاست ، ابوذر را دلدارى داد و فرمود : اى عمو ! اگر نبود كه شايسته نيست توديع كننده سكوت كند و بدرقه كننده بازگردد ، سخن كوتاه مىشد ، هر چند كه افسوس طولانى گردد . از اين گروه چيزهايى به تو رسيده كه مىبينى ، دنيا را با تذكّر جدايى از آن رها كن و سختيها و مشكلات آن را به اميد پس از آن ( نعمتهاى اخروى ) تحّمل نما و پايدارى كن تا پيامبرت را - در حالى كه از تو خشنود است - ديدار نمايى . « 1 » د - امام حسن ( ع ) و محاصره خانهء عثمان در پارهاى از منابع تاريخى آمده است « 2 » در زمانى كه خانهء عثمان توسط معترضين در محاصره بود ، امير مؤمنان ( ع ) امام حسن و امام حسين ( ع ) را به حمايت از خليفه به خانهء او فرستاد . آنچه در اينجا لازم به ذكر است دو مطلب است : اصل اعزام و ديگرى انگيزه آن . در مورد موضوع نخست ، از تاريخ « 3 » و همچنين از سخنان امام ( ع ) در نهجالبلاغه « 4 » بر مىآيد كه آن حضرت در زمان محاصره خانهء عثمان و قتل وى در مدينه نبوده است و نبودن او طبق خواستهء خود عثمان بوده است ، چه آنكه وى وجود آن حضرت را در مدينه مخلّ و مضرّ به حال خود مىدانست ؛ از اين رو از حضرت على ( ع ) خواسته بود تا موقّتاً از مدينه خارج شود و به مزرعهء خود در « يَنْبُعْ » - كه در هفت منزلى مدينه قرار داشت - برود تا شايد غيبت او موجب كاهش تظاهرات و مخالفتهاى معترضين عليه خليفه گردد . در مورد موضوع دوّم ، اگر چنين اقدامى از سوى امير مؤمنان ( ع ) صورت گرفته باشد بدون شك بر اساس مصالحى بوده است . آنچه مىتوان در تبيين مصلحت اين اقدام - با
تاريخ زندگانى امام حسن (ع) (فارسى) — صفحة 37
مساهمون: على رفيعى
ص٣٧
هامش
( 1 ) - الغدير ، ج 8 ، ص 301 و شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد ، ج 8 ، ص 253 .
( 2 ) - در اين زمينه رجوع كنيد به مروج الذهب ، ج 2 ، ص 344 - 345 .
( 3 ) - ر . ك . الغدير ، ج 9 ، ص 243 - 244 .
( 4 ) - ر . ك . نهجالبلاغه صبحى صالح ، ص 358 ، خطبهء 240 .