چنانچه در بحث قبل گفته شد ، پيش از به قدرت رسيدن على عليه السلام ، جامعهء اسلامى دچار انحراف‌هاى فرهنگى شده بود . اميرمؤمنان عليه السلام در رابطه با رفع اين مشكل ، مردم را به رعايت حدود و قوانين الهى كه دستخوش آرا و نظريات اشخاص بىصلاحيت شده بود ، فراخواند و آنان را از ارتكاب گناه و كارهايى كه حكم آن برايشان روشن نيست ، برحذر داشت . « 1 » على عليه السلام با استفاده از خطبه‌هاى شيوا و سخنان بليغ خود و فرستادن نامه به گوشه و كنار كشور به ارشاد و راهنمايى مردم و كارگزارانش پرداخت و آنان را از تعصب‌هاى بىجا و دنياپرستى و پيروى از هواى نفس و . . . بازداشت . على عليه السلام معارف قرآن را گسترش داد و با ارائه دستوراتى در زمينه‌هاى سياسى ، اقتصادى و نظامى ، فصل نوينى در معارف اسلامى و آيين كشوردارى گشود و ممنوعيت تدوين و نقل حديث را كه در زمان خلفا اعمال مىشد ، از ميان برداشت و خود به نقل حديث پرداخت و دستور داد روايت‌هاى منسوب به رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم را بنويسند . « 2 » همچنين آن حضرت در هر موقعيّتى ، اخلاق و روش‌هاى عملى پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم را براى مردم بيان كرد و سعى داشت روش‌هاى پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم در جامعه زنده شود . اميرمؤمنان عليه السلام آنچنان در راهنمايى و ارشاد مردم كوشا بود كه وقتى از « حسن بصرى » دربارهء آن حضرت پرسيدند ، وى در جواب ، به اين