فصل هفتم : ماتريديه ومرجئه
علاوة بر مكاتب كلامي ياد شده ، دو مكتب ماتريديه ومرجئه از ميان ساير مكاتب سنّى مذهب از شهرت بيشترى برخوردارند . از اين رو ، در اين فصل به معرفى اجمالي اين دو مكتب كلامي نيز مىپردازيم .
مكتب كلامي ماتريديه
همان زماني كه أبو الحسن اشعرى در عراق عليه معتزله بپا خاست وبه ترويج وعقايد أهل حديث - با اصلاح وتعديل آن - پرداخت ، محمد بن محمد ماتريدى « 1 » سمرقندى - متولد 333 ه - نيز در ناحيهء خراسان به شكلى ديگر از مذاهب أهل حديث حمايت كرد وعليه معتزله تبليغ نمود هر چند اشعرى در فروعات فقهى شافعي مذهب وماتريدى تابع مكتب فقهى أبو حنيفة بود .
ويژگىهاى مكتب ماتريدى
1 - در اين مكتب به عقل بهاى بيشترى داده شده وشايد ماتريدى در اين جهت از روش فقهى أبو حنيفة نيز متأثر شده كه در فروعات به قياس واستحسان عمل مىكرد . از اين رو ماتريديّه هر چند بر معتزله حمله كردند ، اما به روش كلامي آنان نزديكترند .
2 - ماتريديه به تنزيه نزديكتر است تا تشبيه وتجسيم .
هامش
( 1 ) - ما تريد نام يكى از روستاهاى سمرقند است . ر . ك : الملل والنحل ، جعفر سبحانى ، ج 3 ، ص 12 .