امام صادق عليه السلام نقل مىكند كه پيامبر صلى الله عليه وآله در مِنا براي مردم صحبت كرد وفرمود : اى مردم ! اگر سخنى از من براي شما نقل شد كه با كتاب خدا موافق بود آن را من گفته‌ام واگر با آن مخالف بود آن را من نگفته‌ام . « 1 » ثانياً اين‌گونه روايات خبر واحدند كه مفيد علم نيستند وبراي اثبات مسائل اعتقادي كافى نمىباشند . « 2 »

يكى از عقايد مشترك عموم أهل حديث واشاعره لزوم پيروى از حاكمان جور وحرمت خروج به شمشير عليه آنان است . آنان در اين زمينه به احاديثى كه در كتب روايى خود نقل كرده‌اند استدلال مىكنند كه به بعضي اشاره مىشود : ابن عباس از پيامبر صلى الله عليه وآله نقل مىكند كه فرمود : اگر كسى از پيشوايش عمل ناپسندى ديد بايد صبر پيشه كند ، زيرا هر كس يك وجب از جماعت ( عموم مسلمان‌ها كه تابع آن پيشوا هستند ) دورى گزيند وبميرد به مرگ جاهليت مرده است . « 3 » نووى شارح صحيح مسلم مىگويد : خروج بر سلاطين ومبارزهء با آنان به اجماع « 4 » همهء مسلمان‌ها حرام است گرچه آنان ستمگر وفاسق‌باشند واهل‌سنت اجماع دارندكه سلطان به فسق وفجورش ازمقام خود منعزل نمىشود . « 5 » اين مسأله هر چند يك مسألهء فقهى است ، اما از مسائل مهم كلامي هم هست وبايد ديد اسلام به‌عنوان يك مكتب نجات بخش كه براي برقرارى قسط وعدل آمده است در اين زمينه چه مىگويد . شكى نيست كه تعاليم ياد شده با روح اسلام سازگار نيست وهمهء آياتي كه به جهاد عليه ستمگران « 6 » وبه امر به معروف ونهىاز منكر فرمان مىدهد ديدگاه فوق‌را نفى مىكند . به