« وَقالَتِ الْيَهُودُ عُزَيْرٌ بْنُ اللَّهِ » « 1 » ويهود گفتند كه عزير پسر خداست . ودر خطابي به أهل كتاب گفته شده : « يا اهْلَ الْكِتابِ لا تَغْلُوا في دينِكُمْ وَلا تَقُولُوا عَلَى اللَّهِ الَّا الْحَقَّ انَّمَا الْمَسيحُ عيسَى بْنُ مَرْيَمَ رَسُولُ اللَّهِ وَكَلِمَتُهُ » « 2 » اى أهل كتاب در دين خود غلو نكنيد ودربارهء خدا غير از حق نگوييد . مسيح ، عيسى پسر مريم فقط فرستادهء خدا وكلمهء ( آفريده ) اوست . در بين مسلمانان نيز غاليانى پيدا شدند كه به الوهيت يا پيامبرى حضرت أمير عليه السلام قائل شدند وبرخى از غلات دربارهء امامان ديگر يا رهبران خود غلو كردند . در اين ميان عدهاى از مخالفان تشيع ، آغاز شيعهگرى را با پيدايش وظهور غاليان ، يكى دانستهاند وخواستهاند كه اين دو را يك جريان معرفى كنند تا گفته باشند كه شيعه فرقهاى افراطگرا وخارج از دين اسلام است ؛ از اين رو ، شيعه شمردن غاليان از سوى مورخان « 3 » كه أغلب از طرفداران هيأت حاكمه وقدرتهاى سلطهگر بودند تنها براي مخدوش كردن وجههء اجتماعي شيعيان بوده كه هميشه عليه حاكمان ستمگر شورش مىكردند يا لا أقل با آنان سازش نداشتند . أهل حق غاليان عصر ما از غلات معاصر ، مىتوان از أهل حق نام برد كه در إيران ، تركيه ، هندوستان ، پاكستان وأفغانستان بهسر مىبرند وتعدادشان تا بيش از سه ميليون نفر تخمين زده شده است . أهل حق خود به دو فرقهء چهلتنان وهفتتنان تقسيم مىشوند . به عقيدهء آنان چهلتنان وهفتتنان از جمله موجودات پاك ونوراني واز ياران خدا مىباشند كه قبل از خلقت آدم عليه السلام وساير موجودات آفريده شدهاند وپس از آن كه با خدا عهد وپيمان بستهاند كه
اديان الهى و فرق اسلامى (فارسى) — صفحة 172
مساهمون: عليرضا على نورى
ص١٧٢
هامش
( 1 ) - توبه ( 9 ) ، آيهء 30 .
( 2 ) - نساء ( 4 ) ، آيهء 171 .
( 3 ) - ر . ك : عبداللَّهبن سبأ واساطيراخرى ، سيدمرتضى عسگرى ، ج 2 ، 143 - 144 ، چاپ چهارم ، مطبعة دارالكتب بيروت ، ج 1 ، ص 37 - 57 .