تاريخ از ديدگاه قرآن و نهج البلاغه (فارسى) — صفحة 65

كسب شخصيّت در اختيار آنان قرار دهد نتيجهء معكوس مىگيرد : « وَ لَمْ يَضَعِ امْرُؤٌ مالَهُ فى غَيْرِ حَقِّهِ وَ لا عِنْدَ غَيْرِ اهْلِهِ الَّا حَرَمَهُ اللَّهُ شُكْرَهُمْ وَ كانَ لِغَيْرِه وَدُّهُمْ فَانْ زَلَّتْ بِه‌ِالنَّعْلُ يَوْماً فَاحْتاجَ الى مَعُونَتِهِمْ فَشَرُّ خَليلٍ وَالْأَمُ خَدينٍ » « 1 » هيچ‌كس مال خود را در غير راهىكه خداوند فرموده مصرف نكرد و به غير اهلش نسپرد ، جز اينكه سرانجام خداوند او را از سپاسگزارى آنان محروم ساخت و محبّتشان را متوجّه ديگرى نمود ، پس اگر روزى پايش بلغزد و به كمك آنان نيازمند گردد ، بدترين رفيق و ملامت كننده‌ترين دوست خواهند بود . افرادىكه در مقابل نعمتهاى خداوند سپاسگزار نيستند نه‌تنها نعمت برايشان استمرار ندارد بلكه ناسپاسى و گناهان ناشى از عيش و نوش ، آنان را گرفتار بلا و فقر و گرسنگى مىكند . « وَ ايْمُ اللَّهِ ما كانَ قَوْمٌ قَطُّ فى غَضِّ نِعْمَةٍ مِنْ عَيْشٍ فَزالَ عَنْهُمْ الَّا بِذُنُوبٍ اجْتَرَحُوها لِانَّ اللَّهَ لَيْسَ بِظَلَّامٍ لِلْعَبيدِ » « 2 » و به خدا سوگند دگرگونى زندگى اقوامى كه در ناز و نعمت غرق بوده‌اند و به فقر و گرسنگى درافتاده‌اند ، جز گناهانى كه در روزگار عيش و نوش انجام داده‌اند نيست چرا كه خداوند هرگز به بندگان ستم نمىكند . بدين جهت امام عليه السلام پيروانش را پيوسته از رفاه‌زدگى ثروت بازمىداشت و پيامدهاى ناگوار آن را يادآور مىگشت و مىفرمود : « فَاتَّقُوا سَكَراتِ النِّعْمَةِ وَ احْذَرُوا بَوائِقَ النِّقْمَةِ » « 3 » از مستىهاى نعمت بپرهيزيد و از پيامدهاى بلا و مصيبتها برحذر باشيد . تجمل و تبذير در ابعاد مختلف اخلاقى ، اقتصادى ، اجتماعى و . . . پيامدهاى ناگوارى