واژهء تاريخ واژهء تاريخ از متداولترين واژه هايى است كه در محاورات مردم جريان دارد ، اين كلمه از مادّهء « ارْخ » و « وَرْخ » به معناى شناخت و تعيين زمان وقوع يك رويداد است . « 1 » چون زلزله ، طوفان ، جنگ بزرگ و . . . . مؤيّد اين معنا روايتى است از حضرت على عليه السلام كه مىفرمايد : « مَعاشِرَ النَّاسِ اقيموُا تاريخَ اْلوَقْتِ وَ اعْلَمُوهُ . . . » « 2 » اى مردم ! تعيين وقت ( وتاريخ حادثه ) را بنويسيد و آن را اعلام نماييد . همچنين از پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله نقل شده است كه مىفرمايد : « مَنْ وَرَّخَ مُؤْمِناً فَكَأَنَّمااحْياهُ » « 3 » هر كس سرگذشت مؤمنى را ثبت كند گويا او را زنده كرده است .

آيا « تاريخ » يك كلمهء عربى است يا ريشه در زبانهاى ديگر دارد كه بتدريج داخل زبان عربى شده است ؟ دراين‌باره نظرات مختلفى داده‌اند ولى چون مورد بحث ما نيست ؛ ناگفته مى گذريم و تنها به چند نكته بسنده مىكنيم : الف - واژهء تاريخ در قرآن به كار نرفته است و براى بيان حوادث تاريخى و اهميت آن ، قرآن از واژه‌هايى چون : « عبرت » ، « قصه » « 4 » ، « نبأ » « 5 » ( خبر بسيار مهم ) ،