نظام سياسى اجتماعى اسلام (فارسى) — صفحة 94

مىكردند و آن را قابل مشورت ندانسته ، دخالت نمىكردند ، امّا نسبت به برخى ديگر از دستورات ، شور و مشورت مىكردند ؛ چنان كه آورده‌اند ، در برابر يكى از دستورات پيامبر ( ص ) حباب بن منذر به پيامبر ( ص ) گفت : « فان كان عن امر سلمنا و ان كان عن الرّأىِ فالتأخير عن حصنهم » : يعنى : پس اگر از فرمان الهى است ، ما تسليم هستيم و اگر اظهارنظراست صلاح اين است كه مقر فرماندهى را از حدود قلعهء دشمن عقب ببريم . « 1 » پس بطور كلى امور جامعهء مسلمين دو گونه است : 1 - امور « توقيفى » كه مربوط به خداست و غير او كسى در بارهء آن حق اظهار نظر ندارد . ممكن است اين امر الهى به صورت وحى باشد يا آن را پيامبر ( ص ) و ائمه ( ع ) بيان كرده باشند ، مانند آنچه كه در آيهء 36 سورهء احزاب يا آيهء 159 سوره آل‌عمران آمده است . 2 - امور « عام اجتماعى » كه صلاحيت براى مشاوره دارند و انجام آنها با مشورت ، نتايج بهترى خواهد داشت ، مانند برخى از امور فردى نظير انتخاب همسر ، شغل ، خانه و يا امور اجتماعى مانند جنگ ، صلح ، عمران و آبادى كه همگى نيازمند شور و مشورت مىباشند . « 2 » شورا ممكن است شوراى تصميم‌گيرى باشد يا شوراى مشورتى . در قانون اساسى جمهورى اسلامى ايران براى تصميم‌گيرى و ادارهء امور كشور از شوراهاى متعددى بهره‌گيرى شده است مانند مجلس شوراى اسلامى ، شوراى نگهبان ، مجمع تشخيص مصلحت نظام ، شوراى عالى امنيت ملى شوراى سياست گذارى صدا و سيما ، شوراهاى استان ، شهر و روستا ، شوراهاى مختلف براى حل‌اختلاف و شوراى وزيران ( هيأت دولت ) .