امام على ( ع ) در فرمان خود به مالك مىنويسد : « هرگز شخص بخيل را مورد مشاوره قرار مده ، چون او تو را از بذل و بخشش باز داشته و از فقر و بى چيزى مىترساند . همچنين از مشورت با شخص بى دل و ترسو بپرهيز ، چون او تو را در كارها سست مىگرداند . از شخص آزمند و حريص نيز بپرهيز چون كه او ستمگرى را در نظرت موجه جلوه مىدهد . » « 1 » امام صادق ( ع ) نيز مىفرمايد : « وَ لا تُشِرْ عَلى مُسْتَبِدٍ بِرَأْيِهِ وَلا عَلى وَغْدٍ وَ لا عَلى مُتَلَوِّنٍ وَ لا عَلى لَجُوجٍ . . . » « 2 » با مستبد و با سست خرد و با كسى كه رنگ عوض مىكند و نيز با شخص لجوج مشورت نكنيد .

مشورت بطور معمول بايد در جايى صورت بگيرد كه موضوع در هاله‌اى از ابهام فرو رفته و از طريق مشورت رفع ابهام شود . در صورتى كه حكم موضوعى از نظر عقل يا شرع ، مشخص و روشن باشد ، جايى براى مشورت در مورد آن وجود ندارد . قرآن در اين مورد مىفرمايد : « وَ ما كانَ لِمُؤْمِنٍ وَ لا مُؤْمِنَةٍ اذا قَضى اللَّهُ وَ رَسُولُهُ امْراً انْ يَكُونَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ مِن‌ْامْرِ هِمْ وَ مَنْ يَعْصِ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ فَقَدْ ضَلَّ ضَلالًا مُبينا » « 3 » هيچ مرد و زن مؤمن را در كارى كه خدا و رسولش حكم كنند ، اراده و اختيارى نيست ( كه رأى خلافى اظهار نمايند ) و هر كس نافرمانى خدا و رسول كند ، به گمراهى سختى افتاده است . در تاريخ نيز نمونه‌هايى وجود دارد كه وقتى پيامبر ( ص ) فرمانى مىداد ، برخى سؤال مىكردند كه اين مطلب امر است يا رأى و در صورتى كه امر بود ، بى چون و چرا اطاعت