اسلام « مثل نابودى كعبه » قيام كنند بر همه واجب است از اين كار جلوگيرى كنند . اگر رسانههاى گروهى چيزى بر ضد اسلام بنويسند يا منتشر كنند ، بر تمام مسلمانان - در همه جا - واجب است موضعگيرى كنند . اگر كارى كه بر خلاف اسلام است ، به اسم اسلام در جامعه مطرح شود « يا به عبارت ديگر بدعت در دين پيدا شود » بر همه كسانى كه قدرت دفاع كردن دارند واجب است از دين دفاع كنند ، چه اثر داشته باشد يا نداشته باشد . اگر سكوت مسلمانان در مقابل ظالمان موجب شود كه آنان جرأت پيدا كنند و بيشتر مرتكب حرام شوند ، واجب است موضعگيرى كنند . « 1 » براى امر به معروف و نهى از منكر مراتبى است و جايز نيست با احتمال حاصل شدن مقصود از مرتبهء پايين به مراتب ديگر عمل شود . « 2 » 1 . مرتبهء اوّل : با شخص معصيت كار طورى عمل شود كه بفهمد براى ارتكاب او به معصيت ، اين نحو عمل با او شده است . مثل اين كه از او رو برگرداند ، يا با چهرهء عبوس با او ملاقات كند ، يا ترك مراوده با او كند و از او اعراض كند به نحوى كه معلوم شود اين امور براى آن است كه او ترك معصيت كند . « 3 » مراتب امر به معروف 2 . مرتبهء دوم از امر به معروف و نهى از منكر ، امر و نهى به زبان است ، و نهى از منكر پس با احتمال تأثير و حصول شرايط گذشته ، واجب است اهل معصيت را نهى كنند و تارك واجب را امر كنند به آوردن واجب . « 4 » 3 . مرتبهء سوم توسل به زور و جبر است ، پس اگر بداند يا اطمينان داشته باشد كه ترك منكر نمىكند ، يا واجب را بجا نمىآورد مگر با اعمال زور و جبر ، واجب است لكن بايد تجاوز از قدر لازم نكنند . « 5 »
دريا در قرآن ، حديث و فقه اسلامى (فارسى) — صفحة 110
مساهمون: مهدى عبد اللهى
ص١١٠
هامش
( 1 ) . مسائل اين بخش با استفاده از تحرير ، ج 2 ، ص 472 و 473 .
( 2 ) . توضيح المسائل ، مسألهء 2804 .
( 3 ) . همان مدرك ، مسألهء 2805 .
( 4 ) . همان مدرك ، مسألهء 2813 .
( 5 ) . توضيح المسائل ، مسألهء 2818 .