حضرت على عليه السلام فرمود : « مَنْ جُمِعَ لَهُ مَعَ الْحِرْصِ عَلَى الدُّنْيا الْبُخْلُ بِها فَقَدْ اسْتَمْسَكَ بِعَمُودَىِ اللُّؤْمِ » « 1 » كسى كه همراه با حرص بر ذخاير دنيا بخل ورزد ، به دو پايهء پستى چنگ زده است . كلمهء « شُحّ » كه در مواردى از قرآن و حديث به كار رفته نيز مؤيّد اين معناست ؛ زيرا « شُحّ » بُخل توأم با حرص و وَلَعْ است « 2 » و مفهومى جز اين ندارد كه حرص و بخل ، ناپسند و نكوهيده است . امام صادق عليه السلام هنگام طواف خانهء خدا ، پيوسته مىگفت : « اللَّهُمَّ قِ شُحَّ نَفْسى » خدايا ! مرا از بخل نفسم نگه دار . يكى از ياران امام عرض كرد : فدايت شوم ! امشب جز اين ، دعاى ديگرى از شما نشنيدم ! حضرت فرمود : چه چيز از بخل و حرص نفس مهم‌تر است ! در حالى كه خداوند فرموده است : « وَ مَنْ يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَاولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ » « 3 » و هر كس كه از بخل نفسش در امان باشد ، همانا رستگارانند .

الف - دنياطلبى دقت در متون اسلامى نشان مىدهد كه توجه فراوان به دنيا و دل بستن به زرق و برق آن ، انسان را حريص‌تر و به ثروت اندوزى تشنه‌تر مىكند . امام صادق عليه السلام در اين باره مىفرمايد : « مَثَلُ الدُّنيا كَمَثَلِ ماءِ الْبَحْرِ كُلَّما شَرُبَ مِنْهُ الْعَطْشانُ ازْدادَ عَطَشاً حَتّى يَقْتُلَهُ » « 4 » دنيا چون آب درياست . تشنه ، هر چه از آن [ بيشتر ] بياشامد ، بر تشنگىاش افزوده مىشود تا