تعيين كارگزارانى در نواحى حمص كه مقداد نيز كارگزار شهر « يَلى » « 1 » شد . « 2 » به مدينه بازگشتند . فتح مصر كه اواخر دوران خليفهء دوّم ( حدود 20 هجرى ) رخ داد ، عمرو عاص به فرمان خليفه براى فتح مصر با سپاه خويش به سوى آنجا لشكر كشيد . وى چون به مصر رسيد و فتح آن را مشكل ديد نامه اى به خليفه نوشت و از وى درخواست كمك كرد . خليفه نيرويى بالغ بر چهار هزارنفر به كمك او فرستاد و طى نامه اى متذكر شد كه بر هر هزار نفر از آنها شخصى را گماردم كه هر كدام با هزار نفر برابر است و فرمانده يكى از گردانهاى هزار نفرى مقداد بن اسود بود تا آنكه سرانجام مصر با رشادتها و فداكارى افرادى چون مقداد فتح شد . « 3 »
دو نكته :
1 . پس از مرگ خليفه دوم ، شش نفرى كه از طرف خليفه تعيين شده بودند درخانهاى براى تعيين خليفه گرد هم نشستند مقداد به آن خانه نزديك شد و اجازه خواست تا درجلسه شورى شركت كند وگفت :
براى شما خيرى نزد من است من به عنوان خيرخواهى آمدهام و مى خواهم طبق وظيفهاى كه از طرف خدا دارم شما رانصيحت كنم . مقداد هرچه اصرار كرد كه به او اجازه دهند ، اجازه ندادند حتى مقداد گفت : بگذاريد سرم را از پنجره اطاق وارد كنم وسخنم را بگويم ، اما اين را هم نپذيرفتند ولى او عقب نشينى نكرد و در عين حال وظيفهى خود را انجام داد و به آنان گفت :
هامش
( 1 ) . شهرى است در منطقهء حمص .
( 2 ) . در المنثور ، ج 3 ، ص 246 ؛ مستدرك ، نيشابورى ، ج 2 ، ص 118 ؛ سير اعلام النبلاء ، ذهبى ، ج 1 ، ص 279 .
( 3 ) . تاريح يعقوبى ، ج 2 ، ص 148 .