اين است كه كسى را كه به او ضرر مىزند دشمن بدارد . البته ضررهاى مادى دنيوى براى مؤمن اهميتى ندارد . چون اصل دنيا براى او ارزشى ندارد . اما دشمنى كه دين را از انسان بگيرد ، دشمنى كه سعادت ابدى را از انسان بگيرد ، آيا قابل اغماض است ؟ قرآن مىفرمايد : « إِنَّ الشَّيْطَانَ لَكُمْ عَدُوٌّ فَاتَّخِذُوهُ عَدُوّاً » « 1 » شيطان دشمن شما است ، شما هم بايد با او دشمنى كنيد . با شيطان ديگر نمىشود لبخند زد و كنار آمد . و گرنه انسان هم مىشود شيطان . اگر بايد با اولياى خدا دوستى كرد ، با دشمنان خدا هم بايد دشمنى كرد . اين فطرت انسانى است و عامل تكامل و سعادت انسانى است . اگر « دشمنى » با دشمنان خدا نباشد ، به تدريج رفته رفته رفتار انسان با آنها دوستانه مىشود ، و در اثر معاشرت ، رفتار آنها را مىپذيرد و حرفهايشان را قبول مىكند . كم كم شيطان ديگرى مثل آنها مىشود . مىگوييد نه ! ببينيد قرآن چه مىفرمايد : « وَإِذَا رَأَيْتَ الَّذِينَ يَخُوضُونَ فِي آيَاتِنَا فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ » « 2 » ، چنانچه ببينى كسانى نسبت به دين بدگويى و اهانت مىكنند ، با سستى و با زبان مسخره و استهزا سخن مىگويند ، به آنها نزديك نشو . هر چه گفتند ، گوش نده . بعد مىفرمايد اگر كسانى اين نصيحت را گوش نكردند ، بايد بدانند كه عاقبت به آنها ملحق خواهند شد . « إِنَّ اللَّهَ جَامِعُ الْمُنَافِقِينَ وَالْكَافِرِينَ فِي جَهَنَّمَ جَمِيعاً » « 3 » سر انجام كسانى كه نسبت به استهزا كنندگان دين محبت مىورزند و به آنها روى خوش نشان مىدهند اين است كه تدريجاً حرفهاى استهزا كنندگان بر آنها اثر مىگذارد . وقتى حرفهايشان اثر كرد ، در دلهايشان شك به وجود مىآيد . و اگر شك ايجاد شد ، اظهار ايمان كردن نفاق مىشود . انسان وقتى در دل ايمان ندارد اما در ظاهر بگويد من مسلمانم ، اين عين نفاق است . قرآن مىفرمايد : « إِنَّ اللَّهَ جَامِعُ الْكَافِرِينَ وَ الْمُنَافِقِينَ فِي جَهَنَّمَ جَمِيعاً » چنين كسانى كه در دنيا به واسطه اثر همنشينى با كافران منافق مىشوند ، در آخرت داخل جهنم با ايشان همنشين خواهند بود . به عبارت ديگر ، دشمنى با دشمنان ، سيستمى دفاعى در مقابل ضررها و خطرها ايجاد مىكند . بدن انسان همان گونه كه عامل جاذبهاى دارد كه مواد مفيد را جذب مىكند ، يك
عاشورا شناسى (فارسى) — صفحة 440
مساهمون: پژوهشكده تحقيقات اسلامى
ص٤٤٠
هامش
( 1 ) . فاطر ، 6 .
( 2 ) . انعام ، 68 .
( 3 ) . نساء ، 140 .