عزادارى يا نظاير آن حاصل نمىشود ؛ بايد عمل كرد . و رفتارى نشان داد كه احساسات و عواطف مردم را تحريك كند ، آن گاه اثر بخش خواهد بود . اين جا است كه متوجه مىشويم چرا امام ( ره ) بارها مىفرمود آنچه داريم از محرم و صفر داريم . « 1 » چرا اين همه اصرار داشت كه عزادارى به همان صورت سنتى برگزار شود ؟ « 2 » چون در طول سيزده قرن تجربه شده بود كه اين امور نقش عظيمى در برانگيختن احساسات و عواطف دينى مردم ايفا مىكند و معجزه مىآفريند . تجربه نشان داد كه بيشتر پيروزىهايى كه در دوران انقلاب و يا در دوران جنگ در جبههها حاصل شد ، در اثر شور و نشاطى بود كه مردم در ايام عاشورا و به بركت نام سيد الشهداء ( ع ) حاصل مىكردند . اين تأثير كمى نيست . با چه قيمتى مىشود چنين عاملى را در اجتماع آفريد كه اين همه شور و حركت در مردم ايجاد كند ؟ اين همه عشق مقدس بيافريند ، تا جايى كه افراد را براى شهادت آماده كند ؟ اگر بگوييم در هيچ مكتبى و يا در هيچ جامعهاى چنين عاملى وجود ندارد ، سخن گزافى نگفتهايم . پس اين كه بايد غير از بحث و گفتگو كار ديگرى براى بزرگداشت حادثه عاشورا انجام داد ، كارى كه در برانگيختن احساسات و عواطف مؤثر باشد ، روشن شد . جواب كلى سؤال اين است كه انسان فقط به شناخت مجهز نگرديده است . علاوه بر شناخت ، نيروى ديگرى به نام انگيزشها و هيجانات وجود دارد كه عامل آن ، احساسات و عواطف است . اين عوامل نيز بايد تقويت شود تا نقش خود را ايفا كند . عامل تقويت آن نيز برنامههاى عزادارى است .
عاشورا شناسى (فارسى) — صفحة 436
مساهمون: پژوهشكده تحقيقات اسلامى
ص٤٣٦
تا اين جا فهميديم كه بايد در جامعه عواملى را ايجاد كرد تا احساسات و عواطف دينى مردم را تحريك كند و آنها را برانگيزاند تا كارى مشابه كار سيد الشهداء ( ع ) انجام دهند ؛ راه او را ادامه دهند و نسبت به اين امر مهم علاقه پيدا كنند . اما موضوع ديگرى كه در اين جا مطرح مىشود اين است كه يگانه راه برانگيختن احساسات و عواطف عزادارى و گريه نيست .
عواطف انسان ممكن است با مراسم جشن و سرور هم تحريك شود . مىدانيم كه در
هامش
( 1 ) . صحيفه نور ، ج 15 ، ص 201 .
( 2 ) . همان .