مىپرداختند . تبيين حقايقى از اين قبيل كه اين كودكان و زنان ، با وجود اين كه در مرگ عزيزان خود عزادار بودند ، انواع آزارها را به خود ديدند ، محيط رعب و وحشت و هول و هراس براى آنان ايجاد شد ، جامهها از تن آنها ربوده شد ، عمّال بنىأميّه از هر گونه ضرب و شتم نسبت به آنها خوددارى نمىورزيدند و ديگر تلخىهاى دوران اسارت ، نقش مؤثرى در بيدارى افكار عمومى داشت . يكى از تبليغات اهل بيت ( ع ) در مورد واقعه طف اين بود ، كه امام زينالعابدين ( ع ) سراسر زندگانى خود را به سوگوارى نشست و همه عمر را در شهادت پدرش گريان و نالان بود . « 1 » هر وقت آب و يا غذايى براى آن حضرت مىآوردند ، اشك از ديدگانش جارى مىشد . ائمه ديگر ( ع ) نيز كم و بيش به همين منوال روزگار را مىگذراندند ؛ بلكه همواره مجالس عزا بر پا مىكردند و بر شهداى كربلا مىگريستند و به شنودن مرثيهها در اين مجالس روى مىآوردند و احياناً پردههايى نصب مىكردند و دختران رسالت را در پشت اين پردهها مىنشاندند ، تا اين مرثيههاى دلخراش را بشنوند و بر كشتگان طف و اسراء اهل بيت بگريند و ناله سردهند . بالاتر از اين شعار اهل بيت و ائمه ( ع ) اين بود ، كه مؤمنان را وا دارند تا براى گريستن بر اين حادثه عظيم نشانههاى اندوه نصب كنند . مؤمنان نيز به اين دعوت پاسخ مىدادند و عملًا دست به كار مىشدند و همواره عزادارى آنها بر پا بود و با خواندن زيارت شهداء و عاشورا دلهاى مجروح خويش را تسكين مىدادند و به خاطر اقامهء عزا براى امام حسين و شهداء كربلا انواع آزارها و شكنجهها را در دوران حكومت امويان و بخشى از دوره عبّاسيان بر خود هموار ساختند . به ويژه در عهد متوكّل كه از مصائب و آسيبها و رنجها و حتّى مرگ به گونههاى سخت دردناك استقبال مىكردند تا بتوانند وظيفه خود را در اقامه عزا براى امام حسين ( ع ) و شهداء طف ايفا نمايند و به آرزوى خود در گريه و عزادارى براى آنها نائل گردند . مجالس عزا و زيارت آن حضرت و ساير شهدا آشكارا و بدون هيچ گونه پرده پوشى برگزار مىشد ، تا كار بدانجا رسيد كه اكنون با عظمتى وصفناپذير چنين مراسمى را از نزديك مىبينيم .
عاشورا شناسى (فارسى) — صفحة 167
مساهمون: پژوهشكده تحقيقات اسلامى
ص١٦٧
هامش
( 1 ) . مشهورترين آرا اين است كه آن حضرت در سال 95 ه . ق مسموم شد . بنابراين سى و پنج سال پس از شهادتپدرش زندگى كرد . چنان كه مشهور است در روز شهادت پدرش بيست و دو ساله بود .