يكى از علل عدم قيام امام حسين عليه السلام در عصر معاويه ، اوضاع خاصّ سياسى و اجتماعى حاكم بر عراق بود . عراق به‌عنوان مركز خلافت على عليه السلام و پايگاه طرفداران اهل بيت عليهم السلام همانند عصر امام حسن عليه السلام گرفتار دنياطلبى و مرعوب قدرت اموىها بود و آمادگى براى قيام و انقلاب را نداشت . لذا امام حسين عليه السلام انقلاب در دوران معاويه را چيدن ميوه قبل از رسيدن آن تلقّى مىكند و به كسانى كه بعد از شهادت امام مجتبى عليه السلام از او خواستند تا قيام ضدّ معاويه را رهبرى نمايد فرمود : « . . . امّا رأى من اين است كه امروز موقع انقلاب نيست ، مادامى كه معاويه زنده است سر جاى خود بنشينيد ، در خانه‌ها را به روى خود ببنديد و خود را از موارد اتّهام دور سازيد . » « 1 » در اين دوران ، شيعيان به رهبرى امام حسين عليه السلام در بازگو نمودن جنايت‌هاى معاويه و آماده كردن زمينه‌هاى اجتماعى براى انقلاب همواره تلاش مىكردند . چنان كه خبر شهادت حجر بن عدى و همراهانش به سرعت از شام و عراق به مدينه رسيد و امام حسين عليه السلام با دوستانش در اين باره سخن گفت . لذا « مروان بن حكم » احتمال شورش شيعيان را قوىّ دانست و به معاويه نوشت : « اما بعد ، « عمر بن عثمان » به من اطّلاع داد كه عدّه‌اى از اهل عراق و رجال ، نزد حسين بن على رفت و آمد مىكنند . من اين موضوع را تحقيق نمودم ، اطّلاع رسيد كه حسين ، هم‌اكنون مصمّم به شورش و سرپيچى از اطاعت