ب - جلوگيرى از حيف و ميل بيتالمال : امام على عليه السلام شخصاً به اموال بيتالمال دست نمىآلود ، و به هيچ كس هم اجازه حيف و ميل آن را نمىداد . با برقرارى يك شبكهء نظارت ، بازرسى ، پيگرد ، و كيفر كارمندان دولت ، راه هرگونه سوء استفاده مالى را بسته بود . و در نطقى فرمود : « به خدا اگر شب به جاى بستر بر پشتهء خار بخوابم و مرا در بند و زنجير كرده به اين سو و آن سو بكشانند برايم خوشتر از آن است كه در روز رستاخيز ، در حالى با خدا و پيامبرش روبرو شوم كه به يكى از بندگان خدا ظلم كرده يا چيزى از مال دنيا را غصب كرده باشم . و چرا و چگونه به كسى ستم روا دارم ، آن هم براى جسمى كه تار و پودش به سرعت بهسوى پوسيدن پيش مىرود ؟ ! « 1 » آنگاه پس از بيان برخوردش با برادر بزرگوارش ( عقيل ) ، مىفرمايد : « عجيبتر از آن اين بود كه يكى ( اشعث بن قيس ) در خانهء ما را زد و ظرف حلواى تر و تازهاى با شيرهاى آورد كه نفرتم را برانگيخت : گويا با زهر مار يا آبِ دهان مار آميختهاند . از او پرسيدم : انعامى است يا زكاتى ، يا صدقهاى كه آن هم براى ما خاندان پيامبر ، حرام است ؟ گفت : هيچ يك ، بلكه هديهاى است . به او گفتم : زنان بچّه مرده بر تو گريه كنند ! آيا از طريق آيين خدا وارد شدهاى كه مرا فريب دهى ؟ خرد آشفتهاى ، يا ديوانه شدهاى . يا ياوه مىگويى ؟ به خدا اگر هفت اقليم زمين را با فضايى كه تا افلاك فاصله دارد به من بدهند تا امر خدا را در مورد مورچهاى زير پا گذارم و سبوس گندمى را كه در دهانش حمل مىكند بربايم ، نخواهم پذيرفت . » « 2 » و در مورد تقسيم بيتالمال و جلوگيرى از حيف و ميل آن اقدامات مؤثرى انجام داد . مسعودى مىنويسد : « على املاكى را كه عثمان به تملك شخصى عدّهاى از اشراف درآورده بود از تملك آنان خارج كرده به حالت اوّليه بازگردانيد ؛ و هر چه در خزانهء
زمينه هاى قيام امام حسين (ع) (فارسى) — صفحة 317
مساهمون: پژوهشكده تحقيقات اسلامى
ص٣١٧
هامش
( 1 ) - نهجالبلاغه ، خطبهء 224 .
( 2 ) - همان .