خطبههاى حضرت على عليه السلام در نهجالبلاغه آمده است . گرچه آنچه سيّد رضى قدس سره جمعآورى نموده ، تمام خطبههاى حضرت عليه السلام نيست ؛ بلكه خطبهها و نامهها و كلماتى است كه به نظر خودش از بلاغت و زيبايى خاصّى برخوردار بوده است ، و متأسفانه بسيارى از فرمايشات آن حضرت در دست نيست . خطبههايى كه سيّد رضى گردآوى نمود . حدوداً 236 خطبه مىباشد درحالى كه مسعودى مىگويد : « آنچه مردم از سخنان حضرت امير عليه السلام در حفظ دارند 483 خطبه است . » « 1 » در عين حال اين مقدارى كه سيّد رضى تحت عنوان نهجالبلاغه گرد آورده است . درياى بيكران معارف اسلامى مىباشد كه اصول دين و اخلاق اسلامى در آن گنجينه بزرگ بهخوبى تبيين شده است . حضرت امير عليه السلام اصحاب خود را به تدوين و انتشار حديث سفارش كردند و خود نيز مصحفى به يادگار گذاشت . ب - تربيت شاگردان شايسته : على عليه السلام علاوه بر تبيين معارف اسلامى و سنّت نبوى براى مردم ، شاگردانى لايق و شايسته نيز تربيت كرد و معارف دين را به آنها آموخت . و بعضى از آنها را براى تبليغ آن معارف ، به شهرها و ولايتهاى ديگر فرستاد ، اينان سنگ زيربناى فرهنگ تشيع شدند ؛ كه از جمله آنها ، ابن عباس ، كميل بن زياد ، مالك اشتر ، ميثم تمّار ، ابوالاسود دئلى ، رشيد هجرى ، حجر بن عدى . . . مىباشند .
زمينه هاى قيام امام حسين (ع) (فارسى) — صفحة 313
مساهمون: پژوهشكده تحقيقات اسلامى
ص٣١٣
يكىاز انحرافاتِ بهوجود آمده در عصر خلفا ، احياى تعصّبات قومى و نژادى و از بين رفتن مساوات اسلامى بود كه باعث ظلم و فساد در روابط اجتماعى شده بود . خلفا بر خلاف سيرهء پيامبر صلى الله عليه و آله و نصّ قرآن كريم ، قريش را بر ديگر عربها مقدّم داشتند و عرب را بر عجم برترى بخشيدند . اموىها قبيله خودشان را برتر و بالاتر از همه مسلمانان
هامش
( 1 ) - مروج الذهب ، ج 2 ، ص 419 .