زمينه هاى قيام امام حسين (ع) (فارسى) — صفحة 194

وَالْمَساكينِ وَابْنِ السَّبيلِ انْ كُنْتُمْ امَنْتُمْ بِاللَّهِ . . . » « 1 » بدانيد هر غنيمتى كه به دست آوريد ، خمس آن براى خدا و پيغمبر و خويشان او و يتيمان و تنگدستان و در راه ماندگان است . اگر به خدا ايمان داريد . . . . « غُنْم » و « غنيمت » و « مَغْنَم » نزد ارباب لغت ، حقيقت در چيزى است كه انسان استفاده مىكند بنابراين غنيمت را ويژه غنايم جنگى دانستن خلاف ظاهر آيه شريفه است . و « من شىء » نيز بيان « ما » موصول در « ما غنمتم » است و معناى آيه چنين است : هر چيزى كه استفاده كرديد ، خواه زياد و خواه اندك ، خدا و پيامبر صلى الله عليه و آله و خويشان حضرت صلى الله عليه و آله . . . در آن سهيم هستند . و لذا قطع سهم آنها مخالف نصّ صريح قرآن كريم مىباشد . ترديدى در مصداق « ذىالقربى » نيز وجود نداشت چنان كه عبدالله بن عباس در پاسخ نجدة بن عامر حرورى نوشت : « از من راجع به سهم ذىالقربى كه خداوند از آنها نام برده است ، سؤال نموده‌اى كه ايشان ، چه كسانى هستند ؟ ما هميشه مىدانستيم كه خويشان پيامبر ما هستيم ولى قوم ما آن را از ما دريغ داشتند . » « 2 » بسيارى از صاحبان مسندها نيز اين حديث را نقل كرده‌اند كه ذىالقربى ، خويشان پيامبر صلى الله عليه و آله هستند و از اهل بيت عليهم السلام نيز متواتر روايت شده است . « 3 » فقهاى اهل تسنّن با استناد به رأى خليفه اوّل و دوّم براى ذىالقربى و خويشان پيامبر ، بهره‌اى از خمسى كه مخصوص آنهاست ، قرار نداده‌اند . امّا فقهاى شيعه به پيروى از نصّ قرآن كريم و اهل بيت پيغمبر صلى الله عليه و آله معتقدند خمس در هر چيزى است كه انسان از راه كسب و منافع تجارت و حرفه و زراعت و . . . به دست آورد ، و واجب است كه به شش سهم تقسيم شود كه سهم خدا ، رسول خدا صلى الله عليه و آله و ذىالقربى ، به امام و جانشين پيامبر صلى الله عليه و آله و در غيبت امام عصر ( عج ) به نمايندگان عام آن حضرت عليه السلام تعلّق دارد . و سه سهم ديگر